Jeff Goldblum

Wczesne lata

Urodził się w Pittsburghu, na przedmieściu Whitaker, w rodzinie ortodoksyjnych żydów, jako jedno z czterech dzieci Shirley (z domu Temeles; 1926-2012), moderatorki radiowej, zajmującej się także sprzedażą wyposażenia kuchennego, i Harolda L. Goldbluma, lekarza. Jego ojciec był pochodzenia rosyjsko-żydowskiego, a matka była austriacko-żydowskiego. W dzieciństwie wyznawał judaizm ortodoksyjny i przeszedł bar micwę. Wychowywał się z siostrą Pamelą i starszymi braćmi – Lee Jayem (1954–2000) i Rickiem (ur. 1948, zm. 1971 w wieku 23 lat). Jego dziadek Joseph Povartzik pochodził z Rosji.

Uczęszczał do Taylor Allderdice High School w Pittsburghu. Po ukończeniu Carnegie Mellon University w Pittsburghu, mając siedemnaście lat, przeprowadził się do Nowego Jorku, gdzie studiował aktorstwo w renomowanej szkole Neighborhood Playhouse pod kierunkiem Sanforda Meisnera.

Kariera

W wieku dziewiętnastu lat występował na jednej z off-broadwayowskich scen w spektaklu Williama Szekspira Dwaj panowie z Werony (1971-73). Jego pasją stała się muzyka jazzowa. Został wokalistą jazzowym grającym na pianinie. W filmie zadebiutował niewielką rolą przestępcy w dramacie sensacyjnym Życzenie śmierci (Death Wish, 1974) u boku Charlesa Bronsona. Grał potem w dramacie muzycznym Roberta Altmana Nashville (1975); melodramacie komediowym Następny przystanek Greenwich Village (Next Stop Greenwich Village, 1976); komedii Woody’ego Allena Annie Hall (1977); komedii muzycznej Dzięki Bogu już piątek (Thank God It’s Friday, 1978) z Donną Summer – opowieści o rozczarowaniach kontestatorów i zagubionych byłych buntowników z końca lat 60.; horrorze science-fiction Inwazja łowców ciał (Invasion of the Body Snatchers, 1978) z Donaldem Sutherlandem; Wielkim chłodzie (The Big Chill, 1983) z udziałem Glenn Close, Toma Berengera i Kevina Kline; przygodowej komedii romantycznej sci-fi Przygody Buckaroo Banzai. Przez ósmy wymiar (The Adventures of Buckaroo Banzai Across the 8th Dimension, 1984) z Peterem Wellerem; dramacie sensacyjnym Ucieczka w noc (Into the Night, 1985) z Michelle Pfeiffer oraz westernie Silverado (1985).

Do lepszych ról zalicza się uhonorowana nagrodą Saturna postać szalonego naukowca, który pada ofiarą własnego eksperymentu teleportacyjnego i ulega straszliwej transformacji w monstrum w filmie Davida Cronenberga Mucha (The Fly, 1986). Wysoki (194 cm wzrostu), szczupły, z wytrzeszczem oczu i ostrymi rysami twarzy, ujawnił swój ogromny talent komiczny w komediach – Roberta Altmana Poza terapią (Beyond Therapy, 1987) w roli poszukiwacza miłości z pomocą odpowiednich psychiatrów i Wysoki facet (The Tall Guy, 1989) z Emmą Thompson jako bezrobotny aktor. Za kreację magicznego i cynicznego psychopaty, który okazuje się być szatanem w thrillerze Pan Frost (Mister Frost, 1990) otrzymał hiszpańską nagrodę na festiwalu filmowym w Sitges (Katalonia).

Rola prawnika i dilera narkotykowego Davida Jasona w Podwójny kamuflaż (Deep Cover, 1992) był nominowany do Independent Spirit Awards w kategorii najlepsza drugoplanowa rola męska. Po roli ekscentrycznego matematyka, doktora Iana Malcolma, w thrillerze sensacyjnym sci-fi Stevena Spielberga Park Jurajski (Jurassic Park, 1993) i sequelu Zaginiony Świat: Park Jurajski (The Lost World: Jurassic Park, 1997) oraz kreacji odkrywcy planów kosmitów w thrillerze Rolanda Emmericha Dzień niepodległości (Independence Day, 1996), stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych aktorów Hollywoodu. Starannie wybierał propozycje. Za reżyserię krótkometrażowej 36-minutowej komedii Najlepsza noc (Little Surprises, 1995) zdobył nominację do nagrody Oscara. Zasiadał w jury konkursu głównego na 52. MFF w Cannes (1999).

W 2005 był nominowany do nagrody Emmy za gościnny występ w sitcomie NBC Will & Grace.

Jeff zajmuje się także dubbingiem. Użyczył swojego głosu m.in. Aaronowi w biblijnym filmie animowanym Książę Egiptu (The Prince of Egypt, 1998).

Brał udział w reklamach Apple Inc. (1998, 2000, 2003), Toyoty (2003) i Holsten Pils lager. W czerwcu 2022 wziął udział w kampanii reklamowej Prada Men’s Fall.

Był trzykrotnie żonaty: z Patricią Gaul (od 4 lipca 1980 do 1986), Geeną Davis (od 1 listopada 1987 do 17 października 1990) i Emilie Livingston (od 8 listopada 2014), z którą ma dwóch synów. Spotykał się z Laurą Dern (1992–1997), Kristin Davis (2002) i Catherine Wreford (2005–2006).

Jako aktor

Jako producent

• 2005: Untitled Jeff Goldblum Project

Jako reżyser

• 1995: Little Surprises