Hierarchia potrzeb Maslowa to koncepcyjny model potrzeb i celów, które motywują ludzkie zachowania, zaproponowany w 1943 roku przez amerykańskiego psychologa Abrahama Maslowa. Ujmuje pięć zestawów podstawowych potrzeb, od potrzeb fizjologicznych u podstawy po samorealizację na szczycie, w hierarchię pierwszeństwa, co oznacza, że wyższa potrzeba zwykle pojawia się dopiero wtedy, gdy niższe są w dużej mierze zaspokojone. Model przedstawia się często w postaci piramidy, choć sam Maslow nie stworzył tego diagramu. Pozostaje powszechnie wykorzystywany w edukacji, szkoleniach menedżerskich, ochronie zdrowia i pracy socjalnej, chociaż jego podstawy empiryczne są kwestionowane.
Rozwój historyczny

Maslow przedstawił tę koncepcję w artykule z 1943 roku „A Theory of Human Motivation”, opublikowanym w czasopiśmie „Psychological Review”. Podzielił potrzeby na niedoborowe i wzrostowe. Podkreślał, że potrzeba nie musi być w pełni zaspokojona, zanim pojawi się następna, i zaproponował bardziej realistyczny obraz, w którym stopień zaspokojenia maleje w miarę wspinania się po hierarchii. Wprowadził także pojęcie metamotywacji, odnoszące się do osób, które wykraczają poza potrzeby podstawowe i dążą do ciągłego doskonalenia się.
Piramida i jej krytycy
Charakterystyczną piramidę po raz pierwszy narysował psycholog doradczy Charles McDermid, a nie Maslow. Od tego czasu zaproponowano inne ilustracje, w tym jedną przedstawiającą nakładające się fale potrzeb. Krytycy zwracają uwagę, że hierarchii brakuje ostatecznych dowodów empirycznych, a jej trafność pozostaje przedmiotem sporów, mimo że nadal jest popularnym modelem w wielu dziedzinach.
