Google LLC (dawniej Google Inc.) – amerykańskie przedsiębiorstwo informatyczne. Sztandarowym produktem spółki jest wyszukiwarka Google, a deklarowaną misją – „uporządkowanie światowych zasobów informacji tak, by stały się powszechnie dostępne i użyteczne dla każdego”.
Przedsiębiorstwo jest jednym z najbardziej wpływowych na świecie i pełni rolę monopolisty m.in. na rynku reklamy internetowej. Spółka Alphabet Inc., do której należy Google, jest częścią tzw. Wielkiej Piątki. Firma znana jest także z nieformalnej kultury organizacyjnej oraz dawnej dewizy don't be evil („nie czyń zła”).
Historia
Początki (1996–2004)
Larry Page i Siergiej Brin, doktoranci Uniwersytetu Stanforda, rozpoczęli w 1996 roku prace nad wyszukiwarką BackRub, wykorzystującą algorytm PageRank do oceny stron na podstawie powiązań hipertekstowych. 4 września 1998 roku zarejestrowali przedsiębiorstwo Google Inc., a jedną z pierwszych inwestycji był czek na 100 tys. dolarów od Andy’ego Bechtolsheima, współzałożyciela Sun Microsystems. W 1999 roku spółka pozyskała 25 mln dolarów od funduszy inwestycyjnych Sequoia Capital i Kleiner Perkins.
W 2000 roku Google uruchomiło system reklamowy AdWords, który stał się głównym źródłem przychodów firmy. W 2001 roku stanowisko dyrektora generalnego objął Eric Schmidt, podczas gdy Page i Brin zachowali funkcje kierownicze. 1 kwietnia 2004 roku spółka udostępniła pocztę Gmail z bezprecedensowym 1 GB darmowej przestrzeni, a 19 sierpnia 2004 roku zadebiutowała na giełdzie NASDAQ, sprzedając akcje po 85 dolarów i osiągając wycenę około 23 mld dolarów. Główna siedziba spółki mieści się w Mountain View w Kalifornii, na terenie wcześniej należącym do przedsiębiorstwa Silicon Graphics.
Wzrost i przejęcia (2005–2014)
W kolejnych latach Google poszerzało działalność poprzez liczne przejęcia. W lutym 2005 roku uruchomiło serwis Mapy Google, a w lipcu kupiło za około 50 mln dolarów startup Android Inc., twórcę przyszłego systemu operacyjnego dla telefonów. W październiku 2006 roku za 1,65 mld dolarów przejęło serwis YouTube, a w 2007 roku ogłosiło zakup firmy reklamowej DoubleClick za 3,1 mld dolarów, sfinalizowany w 2008 roku. 2 września 2008 roku zadebiutowała przeglądarka Google Chrome, a wraz z sojuszem Open Handset Alliance firma wprowadziła pierwszy smartfon z systemem Android.
W 2011 roku Larry Page ponownie objął stanowisko dyrektora generalnego, zastępując Schmidta. W tym samym roku Google ogłosiło przejęcie Motorola Mobility za 12,5 mld dolarów, motywowane głównie chęcią pozyskania patentów chroniących system Android.
Alphabet i era sztucznej inteligencji (od 2015)
10 sierpnia 2015 roku Larry Page ogłosił utworzenie holdingu Alphabet Inc., którego Google stało się główną spółką zależną. Dyrektorem generalnym Google został Sundar Pichai, a Page i Brin objęli kierownictwo Alphabetu. W grudniu 2019 roku obaj założyciele wycofali się z bieżącego zarządzania, a Pichai stanął na czele zarówno Google, jak i Alphabetu.
Od 2016 roku firma przyjęła strategię rozwoju skoncentrowaną na sztucznej inteligencji. W kwietniu 2023 roku połączyła zespoły badawcze Google Brain i DeepMind w dział Google DeepMind. W odpowiedzi na popularność konkurencyjnego ChatGPT w marcu 2023 roku udostępniła chatbota Bard, a w grudniu 2023 roku zaprezentowała multimodalny model Gemini.
Pochodzenie nazwy
Nazwa „Google” powstała jako zniekształcona forma słowa „googol”. Twórcą tego terminu był Milton Sirotta, a spopularyzował go amerykański matematyk i wuj Sirotty, Edward Kasner. „Googol” oznacza liczbę 10100 (w zapisie dziesiętnym jedynka i 100 zer).
Jesienią 1997 r. Brin i Page potrzebowali nowej nazwy dla wyszukiwarki BackRub. O pomoc poprosili Seana Andersona, kolegę z pokoju Page’a, który miał za zadanie wypisywać na tablicy wszystkie słowa jakie przyjdą mu do głowy. W końcu, 15 września 1997, podczas którejś sesji Sean zaproponował Googolplex, uzasadniając ten wybór w następujący sposób: „Staracie się opracować produkty, które pozwoliłyby ludziom na przeszukiwanie dużej ilości danych a googol to przecież ogromna liczba”. Larry, któremu spodobała się nazwa, sprawdził, czy domena jest wolna i jeszcze tego wieczora ją zarejestrował, nawet nieświadomy błędu, który popełnił wpisując „google”, a następnie nową nazwę wypisał na tablicy w pokoju. Rano Tamara Munzner dopisała „chyba miało być googol?”. Prawidłowa nazwa była już zarejestrowana od dwóch i pół roku.
Początkowo wyszukiwarka działała na serwerach amerykańskiego Uniwersytetu Stanforda, w domenie google.stanford.edu, do czasu rejestracji google.com 15 września 1997. Rejestracja przedsiębiorstwa nastąpiła rok później, 4 września 1998. Pierwszym w historii wsparciem finansowym udzielonym Google była kwota stu tysięcy dolarów, przekazana jeszcze przed faktycznym założeniem przedsiębiorstwa Google Inc. Ofiarodawcą był Andy Bechtolsheim, współzałożyciel Sun Microsystems i było to finansowanie na zasadzie anioła biznesu. Jedna z wersji pochodzenia nazwy google mówi, że to właśnie Bechtolsheim popełnił błąd, wpisując firmę na przekazywanym czeku opiewającym na sumę 100 tys. dolarów.
Produkty i usługi
Najważniejszym produktem Google pozostaje internetowa wyszukiwarka, a głównym źródłem przychodów spółki są usługi reklamowe Google Ads (do 2018 roku pod nazwą AdWords) oraz AdSense.
Do najpopularniejszych usług internetowych firmy należą poczta Gmail, serwisy mapowe Mapy Google i Google Earth, platforma wideo YouTube, dysk sieciowy Dysk Google, Tłumacz Google oraz pakiet narzędzi biurowych Google Workspace, obejmujący między innymi Dokumenty i komunikator Google Meet i system Android
Na rynku oprogramowania sztandarowymi produktami Google są przeglądarka Google Chrome, od lat najpopularniejsza na świecie, oraz Android, dominujący system operacyjny smartfonów. Firma rozwija też lekki system Chrome OS, sklep z aplikacjami Google Play oraz platformę chmurową Google Cloud, trzecią pod względem wielkości na świecie po Amazon Web Services i Microsoft Azure.
Google produkuje również sprzęt, w tym smartfony i inne urządzenia z serii Pixel oraz sprzęt dla inteligentnego domu Nest. Coraz większą rolę w ofercie firmy odgrywają produkty oparte na sztucznej inteligencji, takie jak Asystent Google oraz rodzina modeli Gemini.
Kontrowersje
Działalność Google budzi kontrowersje przede wszystkim w związku ze sposobem gromadzenia i przetwarzania danych użytkowników, dominującą pozycją rynkową oraz zarzutami o wspieranie cenzury.
W 2012 roku ujednolicenie polityki prywatności obejmującej kilkadziesiąt usług Google spotkało się z krytyką europejskich organów ochrony danych, w tym francuskiego CNIL, które zarzuciły firmie nieprzejrzystość zasad przetwarzania danych. 13 maja 2014 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że obywatele Unii Europejskiej mają prawo żądać usunięcia z wyników wyszukiwania informacji na swój temat, czyli tzw. „prawa do bycia zapomnianym”, które firma wcześniej uznawała za formę cenzury.
Google wielokrotnie było przedmiotem postępowań antymonopolowych. Komisja Europejska nałożyła na firmę trzy grzywny: 2,42 mld euro w 2017 roku za faworyzowanie własnej porównywarki cen Google Shopping, 4,34 mld euro w 2018 roku za praktyki związane z systemem Android oraz 1,49 mld euro w 2019 roku za ograniczanie konkurencji w reklamie AdSense, a we wrześniu 2025 roku dołożyła kolejne 2,95 mld euro za nadużycia na rynku technologii reklamowych. W 2024 roku amerykański sąd federalny uznał wyszukiwarkę Google za nielegalny monopol na rynku wyszukiwania, między innymi z powodu umów zapewniających jej status domyślnej wyszukiwarki.
W sierpniu 2017 roku Google zwolniło inżyniera Jamesa Damore'a po opublikowaniu przez niego wewnętrznej notatki kwestionującej firmowe programy na rzecz różnorodności, w której sugerował, że niedobór kobiet w branży technologicznej wynika częściowo z naturalnych różnic, a nie wyłącznie z dyskryminacji. Sprawa wywołała debatę o wolności słowa i kulturze organizacyjnej w spółce, a w 2018 roku Damore wniósł przeciwko Google pozew, zarzucając jej dyskryminację osób o konserwatywnych poglądach.
29 października 2024 roku rosyjski sąd nałożył na Google astronomiczną karę, sięgającą około 2 sekstylionów rubli i wielokrotnie przewyższającą wartość spółki oraz światowe PKB, w związku z blokadą rosyjskich kanałów informacyjnych na platformie YouTube.
Zaangażowanie w konflikt w Gazie
Google i Amazon świadczą na rzecz Izraela, w tym izraelskich sił zbrojnych, usługi z zakresu sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego oraz chmury obliczeniowej w ramach Projektu Nimbus. Projekt był krytykowany przez część akcjonariuszy i pracowników obu firm, którzy wyrażali obawy, że może on przyczynić się do naruszania praw człowieka Palestyńczyków w kontekście konfliktu izraelsko-palestyńskiego.
Działalność społeczna
W 2010 Google przekazało Wikimedia Foundation grant w wysokości 2 mln dolarów.
W 2011 spółka rozpoczęła realizację globalnego programu wspierania przedsiębiorczości technologicznej pod nazwą „Google for Entrepreneurs” (od 2018 „Google for Startups”).
W 2015 Google zaprojektowało aplikację, dzięki której poszkodowani w wyniku trzęsienia ziemi w Nepalu mogli odnaleźć lub opublikować informacje o zaginionych.
Google w Polsce
Polski oddział Google został utworzony w 2005 roku.
