factograf
PL
Zaloguj się

miasto i stolica województwa pomorskiego nad Bałtykiem w północnej Polsce

Gdańsk

  • 1 min czytania
  • W 141 językach
  • 36 obrazów
  • Artykuł autorski Factograf
Gdańsk

Gdańsk to miasto położone nad wybrzeżem Bałtyku w północnej Polsce, stolica województwa pomorskiego. Jest szóstym co do wielkości miastem w kraju i jego głównym portem morskim. Wraz z pobliskim Gdynią oraz kurortem Sopot tworzy aglomerację trójmiejską, zamieszkiwaną przez około 1,5 miliona osób. Historyczne centrum miasta jest pomnikiem historii, a w 2025 roku Gdańsk został Miastem Literatury UNESCO.

Wczesna historia

Długie Pobrzeże, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 06
Długie Pobrzeże, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 06
Dwór Artusa, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 03
Dwór Artusa, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 03
Gdańsk, fontanna Neptuna. Zdjęcie: Barbara Maliszewska
Gdańsk, fontanna Neptuna. Zdjęcie: Barbara Maliszewska
Wielka Zbrojownia, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 08
Wielka Zbrojownia, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 08
Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku, 2015
Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku, 2015
Muzeum II Wojny Światowej, widok 2
Muzeum II Wojny Światowej, widok 2
Gdańsk, 2023, zdjęcie 106
Gdańsk, 2023, zdjęcie 106
Kościół św. Katarzyny w Gdańsku, Polska, 20 maja 2013, widok 01
Kościół św. Katarzyny w Gdańsku, Polska, 20 maja 2013, widok 01
Fragment rękopisu zawierający nazwę Gyddanyzc
Fragment rękopisu zawierający nazwę Gyddanyzc
Odkryte piwnice XIII-wiecznego klasztoru dominikanów w Gdańsku
Odkryte piwnice XIII-wiecznego klasztoru dominikanów w Gdańsku
Żuraw gdański, największy średniowieczny żuraw portowy, ukończony w 1444 roku
Żuraw gdański, największy średniowieczny żuraw portowy, ukończony w 1444 roku
Oryginalny przywilej króla Kazimierza IV z 1455 roku, nadający Gdańskowi prawo samodzielnego nakładania i znoszenia podatków
Oryginalny przywilej króla Kazimierza IV z 1455 roku, nadający Gdańskowi prawo samodzielnego nakładania i znoszenia podatków
12 obrazów

Osada została po raz pierwszy wspomniana w 997 roku jako część Księstwa Polskiego, gdy św. Wojciech z Pragi ochrzcił jej mieszkańców. Rozwinęła się w miasto handlowe za panowania dynastii Piastów i Samborydów, w średniowieczu przechodząc na przemian pod władzę polską i krzyżacką. Później przystąpiła do Ligi Hanzeatyckiej i pełniła funkcję głównego portu morskiego oraz największego miasta Korony Polskiej aż do początku XVIII wieku.

Czasy nowożytne

Gdańsk w XVI wieku, opublikowany przez Georga Brauna i Franza Hogenberga
Gdańsk w XVI wieku, opublikowany przez Georga Brauna i Franza Hogenberga
Apoteoza Gdańska autorstwa Izaaka van den Blocke. Handel wiślany był głównym źródłem dobrobytu miasta w złotym wieku.
Apoteoza Gdańska autorstwa Izaaka van den Blocke. Handel wiślany był głównym źródłem dobrobytu miasta w złotym wieku.
Alegoria bogactwa z 1604 roku, przedstawiająca zamożnych mieszczan na pierwszym planie oraz miasto z jego zabytkami, w tym Wieżą Katowni i Ratuszem Głównego Miasta, w tle
Alegoria bogactwa z 1604 roku, przedstawiająca zamożnych mieszczan na pierwszym planie oraz miasto z jego zabytkami, w tym Wieżą Katowni i Ratuszem Głównego Miasta, w tle
Grosze bite w Wolnym Mieście Gdańsku po wkroczeniu Napoleona, po oblężeniu francusko-polskim z 1807 roku
Grosze bite w Wolnym Mieście Gdańsku po wkroczeniu Napoleona, po oblężeniu francusko-polskim z 1807 roku
Wczesna fotografia Langgasse, dzisiejszej ulicy Długiej, 1855
Wczesna fotografia Langgasse, dzisiejszej ulicy Długiej, 1855
Widok z lotu ptaka na historyczne centrum miasta około 1920 roku
Widok z lotu ptaka na historyczne centrum miasta około 1920 roku
Niemiecki pancernik SMS Schleswig-Holstein ostrzeliwujący Polską Wojskową Składnicę Tranzytową na Westerplatte podczas bitwy o Westerplatte, wrzesień 1939
Niemiecki pancernik SMS Schleswig-Holstein ostrzeliwujący Polską Wojskową Składnicę Tranzytową na Westerplatte podczas bitwy o Westerplatte, wrzesień 1939
Tłumy witają Adolfa Hitlera jadącego w otwartym samochodzie w Gdańsku, wrzesień 1939
Tłumy witają Adolfa Hitlera jadącego w otwartym samochodzie w Gdańsku, wrzesień 1939
Strajk Solidarności w Stoczni Gdańskiej, 1980
Strajk Solidarności w Stoczni Gdańskiej, 1980
Europejskie Centrum Solidarności prezentuje wystawy o związku zawodowym Solidarność i antykomunistycznym ruchu oporu w Polsce
Europejskie Centrum Solidarności prezentuje wystawy o związku zawodowym Solidarność i antykomunistycznym ruchu oporu w Polsce
Stocznia Gdańska
Stocznia Gdańska
Panorama Gdańska, 30 sierpnia 2012
Panorama Gdańska, 30 sierpnia 2012
12 obrazów

Po rozbiorach Polski miasto zostało zaanektowane przez Prusy w 1793 roku, a w 1871 roku weszło w skład Cesarstwa Niemieckiego. Było wolnym miastem w latach 1807–1814 oraz ponownie w latach 1920–1939. Bitwa o Westerplatte, jedno z pierwszych wydarzeń II wojny światowej, miała tam miejsce 1 września 1939 roku. W latach osiemdziesiątych XX wieku w mieście narodził się związek zawodowy i ruch Solidarność.

Kultura i turystyka

Brama Wyżynna, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 02
Brama Wyżynna, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 02
Złota Brama, Gdańsk
Złota Brama, Gdańsk
Ratusz Głównego Miasta, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 01
Ratusz Głównego Miasta, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 01
Dwór Artusa, Gdańsk
Dwór Artusa, Gdańsk
Kamienica Złotej Bramy, Gdańsk
Kamienica Złotej Bramy, Gdańsk
Pomnik Neptuna, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 05
Pomnik Neptuna, Gdańsk, Polska, 20 maja 2013, widok 05
Muzeum Poczty Polskiej, poświęcone obronie Poczty Polskiej w Wolnym Mieście w okresie międzywojennym, 1920–1939
Muzeum Poczty Polskiej, poświęcone obronie Poczty Polskiej w Wolnym Mieście w okresie międzywojennym, 1920–1939
Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy, 2012, przed rozbudową w 2022 roku
Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy, 2012, przed rozbudową w 2022 roku
Dworzec Gdańsk Główny
Dworzec Gdańsk Główny
Stadion Miejski w Gdańsku
Stadion Miejski w Gdańsku
Politechnika Gdańska
Politechnika Gdańska
11 obrazów

W Gdańsku działają Uniwersytet Gdański, Politechnika Gdańska, Europejskie Centrum Solidarności oraz Muzeum II Wojny Światowej. Do najważniejszych zabytków należą Ratusz Głównego Miasta, Zielona Brama oraz kościół Mariacki, jeden z największych ceglanych kościołów na świecie. W 2024 roku miasto odwiedziło 4,5 miliona turystów, a odbywa się w nim Jarmark Dominikański, którego historia sięga 1260 roku.

W 141 językach

Редакція Factograf · Opublikowano 14 października 2026 · Częściowo na podstawie Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy