Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz to powieść gotycka z 1818 roku autorstwa angielskiej pisarki Mary Shelley. Jej bohaterem jest Victor Frankenstein, młody naukowiec, który w niekonwencjonalnym eksperymencie składa z części ciał istotę obdarzoną rozumem. Pierwsze wydanie ukazało się anonimowo w Londynie, a nazwisko Shelley zostało po raz pierwszy podane w związku z tym dziełem w przekładzie francuskim wydanym w Paryżu w 1821 roku. Książka należy do najbardziej znanych utworów literatury angielskiej i silnie ukształtowała literaturę grozy, filmy oraz sztuki sceniczne, do tego stopnia, że nazwa Frankenstein jest dziś często używana na określenie samej istoty.
Geneza powieści
Shelley rozpoczęła pisanie tej opowieści w Bath, mając osiemnaście lat. Podczas podróży po Europie w 1815 roku odwiedziła okolice Genewy w Szwajcarii, gdzie rozgrywa się znaczna część akcji powieści. Rozmowy jej towarzyszy o galwanizmie i ideach okultystycznych wpłynęły na jej myślenie, a wśród tych towarzyszy był jej ukochany i przyszły mąż, Percy Bysshe Shelley. W 1816 roku, za namową lorda Byrona, grupa postanowiła, że każdy napisze opowieść o duchach, a Shelley zainspirowało wyobrażenie naukowca przerażonego stworzonym przez siebie życiem.
Wydanie poprawione
W 1831 roku ukazało się poprawione wydanie, opublikowane pod nazwiskiem Mary Shelley. Zawierało ono istotne zmiany stylistyczne, nową przedmowę opisującą, jak powstała ta historia, oraz bardziej otwarcie moralizatorski ton. Ta wersja ukształtowała sposób, w jaki wielu późniejszych czytelników odbierało powieść, podczas gdy oryginalny tekst z 1818 roku pozostaje odrębnym punktem odniesienia dla badaczy i czytelników.