Filoteusz I z Konstantynopola był duchownym XIV wieku, który dwukrotnie pełnił urząd patriarchy ekumenicznego. Urodził się w Tesalonikach około 1300 roku i stał się centralną postacią w bizantyńskim odrodzeniu monastycznym i religijnym. Oddany zwolennik hezychazmu, był bliskim współpracownikiem Grzegorza Palamasa i autorem ważnych dzieł teologicznych. Przez całą swoją karierę lawirował między złożonymi napięciami politycznymi między Cesarstwem Bizantyjskim a Kościołem Zachodnim, jednocześnie pracując na rzecz zjednoczenia różnych tradycji słowiańskich prawosławnych poprzez wspólne praktyki duchowe.
Kariera kościelna

Po życiu monastycznym na Świętej Górze Athos, Filoteusz służył jako metropolita Heraklei. Został po raz pierwszy mianowany patriarchą w 1353 roku przez cesarza Jana VI Kantakuzena, ale został później obalony w 1354 roku. Powrócił na tron patriarchalny w 1364 roku i sprawował urząd do 1376 roku. Podczas swojego przywództwa opowiadał się za zwołaniem prawdziwego soboru ekumenicznego w celu rozwiązania różnic teologicznych z Kościołem Rzymskim, a nie za politycznymi uniami proponowanymi przez cesarza Jana V.
Wpływ teologiczny
Jako wybitny pisarz, Filoteusz promował teologię nieustworzonych energii i praktykę kontemplacyjnej modlitwy. Jest autorem Tomu Hagiorickiego i napisał żywoty kilku postaci świętych, w tym Sawy Nowego i Grzegorza Palamasa. Odegrał kluczową rolę w synodzie z 1368 roku, który potwierdził doktryny soboru hezychastów i formalnie ogłosił Grzegorza Palamasa świętym.
Czczenie
Uznawany za świętego zarówno w tradycji katolickiej, jak i prawosławnej, jest czczony 8 października. Często jest honorowany wraz z innymi obrońcami wiary, takimi jak Fotiosz I i Marek z Efezu. Jego wpływ rozciągnął się na świat słowiański, gdzie jego nacisk na monastycyzm cenobityczny dotarł do liderów takich jak Sergiusz z Radoneża.
