Fidel Castro (ur. 13 sierpnia 1926 w Birán, zm. 25 listopada 2016 w Hawanie) był kubańskim komunistycznym rewolucjonistą i politykiem, który w latach 1959–2011 kierował Kubą. W tym okresie pełnił funkcje premiera, prezydenta oraz pierwszego sekretarza Komunistycznej Partii Kuby. Będąc marksistą-leninistą i kubańskim nacjonalistą, przekształcił Kubę w jednopartyjne państwo komunistyczne, w którym znacjonalizowano przemysł i przedsiębiorstwa, a socjalistyczne reformy objęły całe społeczeństwo. Był najdłużej rządzącym niekoronowanym szefem państwa w XX i XXI wieku, a jego rządy pozostają wysoce polaryzujące: zwolennicy podziwiają je jako obronę socjalizmu i niepodległości, a przeciwnicy krytykują za łamanie praw człowieka i upadek gospodarki.
Młodość i działalność polityczna












Castro urodził się w 1926 roku na farmie ojca w Birán, jako dziecko hiszpańskiego imigranta, rolnika, i jego służącej, która później została jego drugą żoną. Studiował prawo na Uniwersytecie Hawańskim, gdzie zaangażował się w działalność studencką i zaczął popierać antyimperialistyczne i lewicowe idee. W 1947 roku wstąpił do Partii Narodu Kubańskiego i wziął udział w nieudanej wyprawie mającej obalić dominikańskiego dyktatora Rafaela Trujillo. Jego publiczna krytyka korupcji i przemocy w rządzie szybko zwróciła na niego uwagę w skali kraju.
Rewolucja i rządy











Po nieudanym ataku na koszary Moncada w 1953 roku oraz okresie więzienia Castro w Meksyku zorganizował wraz z bratem Raúlem i Ernesto Guevarą Ruch 26 Lipca. Po powrocie na Kubę prowadził wojnę partyzancką z Sierra Maestra przeciwko siłom prezydenta Fulgencia Batisty. Po obaleniu Batisty w 1959 roku Castro stanął na czele Kuby. Za jego rządów Kuba zbliżyła się do Związku Radzieckiego, a konfrontacja kraju ze Stanami Zjednoczonymi osiągnęła punkt kulminacyjny w czasie kryzysu kubańskiego w 1962 roku.
Dziedzictwo











Rząd Castra rozbudował opiekę zdrowotną i edukację, jednocześnie tłumiąc wewnętrzną opozycję i kontrolując prasę. Wspierał ruchy rewolucyjne za granicą i w latach 1979–1983 kierował Ruchem Państw Niezaangażowanych. W 2006 roku przekazał obowiązki bratu Raúlowi, a w listopadzie 2016 roku zmarł w wieku 90 lat. Jego spuścizna pozostaje przedmiotem sporów: zwolennicy podkreślają postęp społeczny i suwerenność narodową, krytycy – represje i emigrację.
