Enrico Berlinguer (1922–1984) był włoskim politykiem i mężem stanu, który od 1972 roku do swojej śmierci pełnił funkcję sekretarza krajowego Włoskiej Partii Komunistycznej (PCI). Powszechnie uważany za najbardziej popularnego przywódcę partii, prowadził ją przez burzliwe lata ołowiu i obrał umiarkowany kurs znany jako eurokomunizm. Za jego kierownictwa PCI osiągnęła szczyt sukcesów wyborczych, a jego nazwisko wiąże się z sprzeciwem wobec sowieckich represji, z kompromisem historycznym z chadekami oraz z demokratycznymi przemianami we Włoszech.
Pochodzenie rodzinne




Berlinguer urodził się w 1922 roku w Sassari na Sardynii, w rodzinie szlacheckiej o silnych związkach kulturalnych i politycznych. Jego ojciec był socjalistą i antyfaszystą, który później został posłem i senatorem. Kilku krewnych zajmowało wysokie stanowiska w życiu publicznym Włoch, w tym postacie związane z Chrześcijańską Demokracją oraz tradycją masońską. Te rodzinne powiązania ukształtowały jego wczesne zetknięcie z polityką i ze środowiskiem kulturalnym wyspiarskiej elity.
Kierownictwo partii



Po kierowaniu młodzieżówką partii oraz krajową federacją młodzieży komunistycznej Berlinguer wszedł w 1968 roku do Izby Deputowanych, a w 1972 roku został sekretarzem PCI. Odsunął partię od Moskwy, promował eurokomunizm i prowadził negocjacje w sprawie kompromisu historycznego z Chrześcijańską Demokracją. Wynik PCI w 1976 roku, około 34 procent głosów, pozostaje jej najlepszym wynikiem. Partia później przeszła do opozycji, lecz zachowała silne poparcie na szczeblu regionalnym i lokalnym.
