factograf
PL
Zaloguj się

kanclerz Niemiec w latach 2005–2021 (ur. 1954)

Angela Merkel

  • 1 min czytania
  • W 170 językach
  • 14 obrazów
  • Artykuł autorski Factograf
Angela Merkel

Angela Merkel (ur. 1954) – niemiecka polityk i mężka stanu, w latach 2005–2021 kanclerz Niemiec. Jako pierwsza kobieta objęła ten urząd, a także jako pierwsza osoba pochodząca z dawnego NRD. W latach 2000–2018 kierowała Chrześcijańsko-Demokratyczną Unią (CDU), a w latach 2002–2005 była liderką opozycji. Przed wejściem do polityki pracowała jako naukowiec zajmujący się chemią kwantową.

Młodość i kariera

Angela Merkel w 2019, kadr przycięty
Angela Merkel w 2019, kadr przycięty
Angela Merkel w 2023, mocno przycięty kadr
Angela Merkel w 2023, mocno przycięty kadr
Dziadkowie Merkel ze strony ojca w czasie zaręczyn: Margarethe i jej narzeczony Ludwik Marian Kaźmierczak w mundurze Błękitnej Armii
Dziadkowie Merkel ze strony ojca w czasie zaręczyn: Margarethe i jej narzeczony Ludwik Marian Kaźmierczak w mundurze Błękitnej Armii
Lothar de Maizière i Merkel, 1990
Lothar de Maizière i Merkel, 1990
Merkel na plakacie wyborczym CDU, 1995
Merkel na plakacie wyborczym CDU, 1995
5 obrazów

Merkel urodziła się jako Angela Dorothea Kasner w Hamburgu, w Republice Federalnej Niemiec, lecz jej rodzina przeprowadziła się do NRD, gdy była niemowlęciem, po tym jak jej ojciec objął stanowisko duchownego w tym kraju. Wychowywała się na wsi na północ od Berlina Wschodniego i w 1968 roku wstąpiła do komunistycznego ruchu Wolnej Młodzieży Niemieckiej. W 1986 roku uzyskała doktorat z chemii kwantowej i pracowała jako naukowiec do 1989 roku. W jej rodzinie są korzenie niemieckie i polskie, o czym szerzej stało się głośno po opublikowaniu biografii w 2013 roku.

Dojście do władzy

Plakat kampanii CDU z 1998 roku przedstawiający Merkel między Wolfgangiem Schäublem a Matthiasem Wissmannem
Plakat kampanii CDU z 1998 roku przedstawiający Merkel między Wolfgangiem Schäublem a Matthiasem Wissmannem
Merkel i prezydent Rosji Władimir Putin w Moskwie, 8 lutego 2002
Merkel i prezydent Rosji Władimir Putin w Moskwie, 8 lutego 2002
Merkel podczas podpisywania umowy koalicyjnej na kadencję 18. Bundestagu, grudzień 2013
Merkel podczas podpisywania umowy koalicyjnej na kadencję 18. Bundestagu, grudzień 2013
Premier Hiszpanii Pedro Sánchez i Merkel w Sanlúcar de Barrameda, 2018
Premier Hiszpanii Pedro Sánchez i Merkel w Sanlúcar de Barrameda, 2018
4 obrazy

Po przemianach roku 1989 Merkel weszła do polityki i przez krótki czas pełniła funkcję zastępczyni rzeczniczki pierwszego demokratycznie wybranego rządu NRD. Po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku zdobyła mandat w Bundestagu i została protegowaną kanclerza Helmuta Kohla, pełniąc kilka stanowisk ministerialnych w rządzie federalnym. Po przegranych przez partię wyborach federalnych w 1998 roku została wybrana sekretarzem generalnym CDU, a dwa lata później objęła jej przewodnictwo jako pierwsza kobieta.

Kanclerstwo i dziedzictwo

Migranci w Niemczech, październik 2015
Migranci w Niemczech, październik 2015
Merkel z sekretarzem generalnym ONZ António Guterresem i premierem Polski Mateuszem Morawieckim w Brukseli, 24 czerwca 2021
Merkel z sekretarzem generalnym ONZ António Guterresem i premierem Polski Mateuszem Morawieckim w Brukseli, 24 czerwca 2021
Premier Hiszpanii Pedro Sánchez, Begoña Gómez, Merkel i jej mąż Joachim Sauer, 2018
Premier Hiszpanii Pedro Sánchez, Begoña Gómez, Merkel i jej mąż Joachim Sauer, 2018
Merkel przemawia na Zgromadzeniu Ewangelickiego Kościoła Niemiec w Dreźnie, 2011
Merkel przemawia na Zgromadzeniu Ewangelickiego Kościoła Niemiec w Dreźnie, 2011
4 obrazy

Merkel została wybrana kanclerzem po wyborach federalnych w 2005 roku, na czele wielkiej koalicji, i była pierwszym kanclerzem zjednoczonych Niemiec wychowanym w dawnym NRD. Jej rządy mierzyły się z kryzysem finansowym z 2008 roku oraz kryzysem strefy euro, a w polityce wewnętrznej realizowano program rozwoju odnawialnych źródeł energii i wygaszania energetyki jądrowej. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku jej stosunki z Rosją oraz zależność gospodarcza Niemiec od Rosji zostały poddane zwiększonej krytyce.

W 170 językach

PolskiČeštinaDeutschEnglishEspañolFrançaisItaliano日本語PortuguêsРусскийУкраїнська中文AbkhazianAfrikaansShqipአማርኛAragoneseالعربيةMoroccan ArabicEgyptian ArabicAsturianuঅসমীয়াAymaraAzbAzərbaycanBalineseBavarianbat-smgБашҡортBikolБеларускаяБългарскиBhojpuriBislamaবাংলাབོད་སྐད་BrezhonegBosanskiCatalàНохчийнکوردیی ناوەندیCrimean TatarЧӑваш чӗлхиCymraegDanskZazaDolnoserbšćinaDtyΕλληνικάEsperantoEestiEuskaraExtremaduranفارسیPulaarSuomiFøroysktArpitanNorthern FrisianFryskGaeilgeGàidhligGalegoGuaraniGaelgHakka ChineseHausaעבריתहिन्दीHrvatskiHornjoserbšćinaHaitian CreoleMagyarՀայերենInterlinguaIbanBahasa IndonesiaInterlingueIgboIlokoIdoÍslenskaJawaKara-KalpakქართულიKbpҚазақшаಕನ್ನಡKomi-Permyak한국어Kurdî (kurmancî)KernewekКыргызчаLadinoLatinLëtzebuergeschLingua Franca NovaLimburgishLombardLietuviųLatviešuMadureseमैथिलीMalagasyMariМакедонскиമലയാളംМонголमराठीMelayuMaltiမြန်မာمازرونیNeapolitanNeddersass’schनेपालीNiasNederlandsNorsk nynorskNovialNorskOccitanଓଡ଼ିଆPangasinanPampangaPapiamentoਪੰਜਾਬੀPennsylvania GermanPiemontèisWestern PanjabiپښتوRunasimiRomânăСаха тылаSicilianuScotsDavvisámegiellaSrpski (latinica)SkrSlovenčinaSlovenščinaSoomaaliShqipСрпскиSaterland FrisianSvenskaKiswahiliŚlōnskiதமிழ்TetumతెలుగుТоҷикӣไทยFilipinoTalyshTürkçeТатарTahitianاردوO‘zbekVenetoTiếng ViệtVolapükWarayWalloonWu ChineseייִדישÈdè YorùbáZeelandiczh-yue

Редакція Factograf · Opublikowano 14 października 2026 · Częściowo na podstawie Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy