factograf
PAP
Sign in

Genetica

Genetica

Key facts

fecha di fundashon òf kreashon1900
ta unsiencia, ramo di biologia, disiplina akadémiko
fundadó òf kreadóGregor Mendel
 E articulo aki ta uza ortografia di Papiamento. Lo aprecia si por mantene e articulo aki na estilo di Papiamento.

Genetica ta e estudio cientifico di gennan, variacion genetico, y herencia den organismo. E ta un ramo fundamental di biologia, ya cu herencia ta hunga un rol central den e proceso di evolucion. E disciplina aki a wordo funda den siglo diesnuebe pa Gregor Mendel, un frater Augustino di Moravia, kende a conduci experimentonan na Brno. Mendel a investiga "herencia di caracteristica", den otro palabra con organismonan ta pasa caracteristica pa nan descendientenan. Pa medio di su experimentonan cu mata di pitipua, el a conclui cu den un forma discreto ta hereda caracteristicanan a base di "unidad di caracteristicanan", awendia conoci como gen. Aunke el a referi na nan mas generalmente como "unidad di herencia".

Mientras cu e principionan di caracteristica y herencia molecular ta keda central pa genetica den siglo bintiun, genetica moderno ta encera e estudio di structura y funcion di gen, variacion genetico, y distribucion di gen denter un poblacion. E topiconan aki ta wordo analisa na varios nivel biologico, incluyendo e nivel celular, organismo, y poblacion. E disciplina a conduci na e desaroyo di varios subcampo, manera genetica molecular, epigenetica, y gentica di poblacion. Investigacion genetico ta abarca tur area di bida, esaki ta encera e dominionan di Archaea, Bacteria, y Eukarya.

Expresion genetico no ta sucede den isolacion pero ta intercambia cu factornan ambiental y di experencia pa influencia desaroyo y comportacion. E interaccion aki ta wordo referi na dje como nature-nurture-debate ("don-criansa-debate"). Tanto ambiente intracelular y extracelular por influencia transcripcion di gen, sea mehora of suprimi esaki. Un ehempel comun ta encera dos simia di maishi geneticamente identico: un ta crece den clima humedo cu temperatura modera, y e otro den un region secu cu awa limita. Aunke tur dos tin e potencial genetico pa alcansa e mesun haltura, e maishi den ambiente seco tipicamente ta crece mas cortico debi na acceso limita di awa y nutriente.

Referensia
  • E artíkulo aki òf un vershon anterior di dje ta un tradukshon di e artíkulo Genetica riba e Wikipedia ingles, ku ta kai bao di e lisensia Creative Commons Attribution/Share Alike. Mira e historia di edishon einan.

Read next

In 140 languages

papAfrikaansAlemannischአማርኛaragonésالعربيةasturianuаварKotavaazərbaycancaتۆرکجهбашҡортсаBasa Baliбеларуская (тарашкевіца)беларускаябългарскиবাংলাbrezhonegbosanskicatalàнохчийнᏣᎳᎩکوردیčeštinaчӑвашлаCymraegdanskDeutschZazakiΕλληνικάEnglishEsperantoespañoleestieuskaraestremeñuفارسیsuomifrançaisFryskGaeilgekriyòl gwiyannenGàidhliggalegoBahasa HulontaloHausaעבריתहिन्दीhrvatskiKreyòl ayisyenmagyarհայերենinterlinguaBahasa IndonesiaInterlingueIdoíslenskaitaliano日本語Patoisla .lojban.JawaქართულიTaqbaylitGĩkũyũқазақшаភាសាខ្មែរಕನ್ನಡ한국어kurdîкыргызчаLatinaLëtzebuergeschLingua Franca NovaLugandaLadinລາວlietuviųlatviešuMadhurâмокшеньолык марийMinangkabauмакедонскиമലയാളംмонголဘာသာမန်Bahasa Melayuမြန်မာဘာသာनेपाल भाषाNederlandsnorsk nynorsknorskNovialoccitanOromooиронpolskiپنجابیپښتوportuguêsRuna Simiromânăрусскийрусиньскыйсаха тылаScotsسنڌيsrpskohrvatski / српскохрватскиසිංහලSimple EnglishslovenčinaslovenščinachiShonaSoomaaligashqipсрпски / srpskiSundasvenskaKiswahiliதமிழ்తెలుగుтоҷикӣไทยTagalogTürkçeтатарча / tatarçaтыва дылукраїнськаاردوoʻzbekcha / ўзбекчаTiếng ViệtWinaray吴语მარგალურიייִדישYorùbá閩南語 / Bân-lâm-gí粵語中文

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article