II Махмұт (осман. محمود ثانى — Mahmûd-u sânî; 20 шілде 1785 — 1 шілде 1839) — Османлы мемлекетінің 30-шы сұлтаны, Ислам халифатының 95-ші халифі, ақын, сазгер.
Өмірбаяны
II Махмұт 1785 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны I Әбділхамит шаңырағында дүниеге келді.
II Махмұт Әлемдар Мұстафа пашаның төңкерісі нәтижесінде таққа отырды. Таққа отырған соң өзінің ізашары IV Мұстафаны дәне оның қолдаушыларын өлім жазасына кесті.
Османлы мемлекетінің саяси және әскери әлсіздігінен II Махмұт III Сәлімнің жаңартпалық саясатын жалғастыруға себеп болды. II Махмұт жаңартпаларының ең атақтысы және ең маңыздысы: 1826 жылы жаңа шеріктерді жою. Оның орнына сұлтан жаңа әскер жинады, және бұл әскерді ұйымдастыру үшін Мольтке бастаған көптеген әскери нұсқаушыларды шақырды.
II Махмұт Османлы мемлекетінде зайырлы білімді таратуға (кітап басу ісін дағдыландыруға, әдебиет пен журналистиканы құруға); ішкі басқаруда дұрыс әкімшілікті енгізуге, сыбайлас жемқорлықты жоюға, намангерлерді орталық билікке бағынышты етуге тырысты. Оның қайраткерлігін дінбасылар да, шонжарлар да, халық та қолдаған жоқ. Наразы халық көптеген наразылық іс-шараларға шығып отырды. Жаңартпашы сұлтан нанымға, ырымға, салтқа, ғұрыпқа, тіпті ұлттық киімге қарсы шығуға тура келді.
Әлі өз әскери қабілеттігін жинай алмаған II Махмұттың жаңа әскері Грекия мен Ресейге қарсы соғыста пайдалы бола алмады.
Ажалы
1839 жылдың 1 шілдесінде II Махмұт туберкулез бен бауыр циррозынан қайтыс болды. Мәйіті өзіне арнап салынған II Махмұт мазарында жерленген.
Суреттері
Садрағзамдары
| № | Есімі | Қызмет атқарған мерзімі | Уақыты |
|---|---|---|---|
| 196 | Әлемдар Мұстафа паша | 28 шілде 1808 — 15 қараша 1808 | 4 ай |
| 197 | Шауышбасы Момыш паша | 15 қараша 1808 — 1 қаңтар 1809 | 2 ай |
| 198 | Шархашы Әли паша | 1 қаңтар 1809 — наурыз 1809 | 2 ай |
| 199 | Көр Жүсіп Зияуддин паша | наурыз 1809 — 10 сәуір 1811 | 1 жыл 1 ай |
| 200 | Лаз Әзіз Ахмет паша | 10 сәуір 1811 — 5 қыркүйек 1812 | 1 жыл 5 ай |
| 201 | Хүршіт Ахмет паша | 5 қыркүйек 1812 — 30 наурыз 1815 | 2 жыл 6 ай |
| 202 | Мехмет Әмин Рауып паша | 30 наурыз 1815 — 6 қаңтар 1818 | 2 жыл 10 ай |
| 203 | Бұрдырлы Дәруіш Мехмет паша | 6 қаңтар 1818 — 5 қаңтар 1820 | 2 жыл |
| 204 | Испарталы Сейіт Әли паша | 5 қаңтар 1820 — 21 сәуір 1821 | 1 жыл 3 ай |
| 205 | Бендерлі Әли паша | 21 сәуір 1821 — 30 сәуір 1821 | 9 күн |
| 206 | Қажы Салих паша | 30 сәуір 1821 — 11 қараша 1822 | 1 жыл 7 ай |
| 207 | Телі Әбдулла паша | 11 қараша 1822 — 4 наурыз 1823 | 4 ай |
| 208 | Силахдар Әли паша | 4 наурыз 1823 — желтоқсан 1823 | 10 ай |
| 209 | Мехмет Сейіт Әліп паша | желтоқсан 1823 — 15 қыркүйек 1824 | 10 ай |
| 210 | Бендерлі Мехмет Сәлім Сырры паша | 15 қыркүйек 1824 — 26 қазан 1828 | 4 жыл 1 ай |
| 211 | Топал Ізетті Мехмет паша | 26 қазан 1828 — 28 қаңтар 1829 | 4 ай |
| 212 | Рәшіт Мехмет паша | 28 қаңтар 1829 — 17 ақпан 1833 | 4 жыл 1 ай |
| 213 | Мехмет Әмин Рауып паша | 17 ақпан 1833 — 1 шілде 1839 | 6 жыл 5 ай |
| Ұлы Османлы Мемлекетінің сұлтандары | ||
|---|---|---|
| Ізашары IV Мұстафа |
II Махмұт 28 шілде 1808 — 1 шілде 1839 |
Ізбасары I Әбділмәжит |
| I Осман · Орхан · I Мұрат · I Баязит · Сұлтанаралық · I Мехмет · II Мұрат · II Мехмет · II Мұрат · II Мехмет · II Баязит · I Сәлім · I Сүлеймен · II Сәлім · III Мұрат · III Мехмет · I Ахмет · I Мұстафа · II Осман · I Мұстафа · IV Мұрат · Ибраһим · IV Мехмет · II Сүлеймен · II Ахмет · II Мұстафа · III Ахмет · I Махмұт · III Осман · III Мұстафа · I Әбділхамит · III Сәлім · IV Мұстафа · II Махмұт · I Әбділмәжит · Әбділғазиз · V Мұрат · II Әбділхамит · V Мехмет · VI Мехмет · II Әбділмәжит (соңғы халиф) | ||
| Әулет · Шежіре · Санат | ||
