Nicolao de Cusa (en alemán: Nikolaus von Kues; en latín: Nicolaus Cusano), tamén chamado Nicolaus Chrypffs ou Krebs, ou simplemente "O Cusano", nado en Cues (Cusa) (Renania-Palatinado) en 1401 e finado en Umbría en 1464, foi un teólogo e filósofo, considerado o pai da filosofía alemá e, como personaxe clave na transición do pensamento medieval do Renacemento, un dos primeiros filósofos da modernidade.
Traxectoria
Foi o segundo de catro fillos do navieiro Johan Cryfts e de Catherina Roemer. Tras un breve período en Colonia, regresou á súa cidade natal e converteuse no secretario de Otto de Ziegenhain, o arcebispo de Trier. Otto nomeouno canon e decano na igrexa de Saint Florinus en Koblenz, asociada a numerosas prebendas. En 1427 foi enviado a Roma como delegado episcopal. Ao ano seguinte viaxou a París para estudar os escritos de Ramon Llull. Ao mesmo tempo rexeitou unha chamada da recentemente creada Universidade de Lovaina. Adquiriu gran coñecemento na investigación de antigos manuscritos medievais, así como na crítica textual e no exame de fontes primarias. En 1433 identificou a doazón de Constantino como unha falsificación, confirmada por Lorenzo Valla uns anos máis tarde e revelou a falsificación das Falsas decretais. Fixo amizade co astrónomo austríaco Georg von Peuerbach e avogou por unha reforma do calendario xuliano e o computus de Pascua que non se realizou ata a introdución do calendario gregoriano en 1582.
Estudos
Estudou grego e hebreo, tamén filosofía, teoloxía, matemáticas, astronomía e tamén outras disciplinas. Ós 22 anos de idade obtivo o doutoramento en Dereito Canónico. Estivo interno na Facultade de Artes da Universidade de Heilderberg, no 1416 como un clérigo da diocese de Trier, onde estudou artes liberais. En 1423 doutorouse en Dereito Canónico na Universidade de Padua. En 1425 ingresou na Universidade de Colonia como profesor en dereito canónico.
Opúxose á idea de que os seres humanos puideran ter relacións carnais con demos e que tampouco puideran adoptar formas de animais.
Chegou a ser cardeal.
Filosofía
Nicolao de Cusa destacou polos seus escritos místicos sobre o cristianismo, en especial sobre a posibilidade de coñecer a Deus coa mente divina (non é posible a través de medios humanos) a través de "douta ignorancia". Nicolao escribiu sobre a creación de Deus e os seus desdobramentos na creación. Era sospeitoso de manter crenzas panteístas, pero os seus escritos nunca foron acusados de herexía. Tamén escribiu sobre o uso de conxecturas para unha mellor comprensión da realidade. O individuo pode subir por riba da razón simple para a visión do intelecto, pero a mesma persoa pode caer cara a atrás de tal visión.
A maioría das súas ideas matemáticas poden ser atopadas nos seus ensaios, De docta ignorantia (de ignorancia aprendida) e De visione Dei (sobre a visión de Deus). Tamén escribiu sobre a cadratura do círculo nos seus tratados matemáticos.
Teolóxicamente, anticipou as profundas implicacións para o ensino reformado no angustiante Inferno (Sermón sobre o Salmo 30:11), seguido por Pico della Mirandola, que tamén explicou os descensos en termos de agonía de Cristo.
Nicolao foi amplamente lido, e as súas obras foron publicadas no século XVI en París e Basilea. Estudosos do século XVI franceses, incluíndo Jacques Lefèvre d'Étaples e Charles Bovelles lérono. Lefèvre mesmo editou o París 1514 Opera. Nos séculos posteriores, Giordano Bruno citouno, e algúns pensadores, como Gottfried Leibniz foron influenciados por el.
Astronomía
As opinións astronómicas do cardeal están espalladas a través dos seus tratados filosóficos. Evidencian totalmente a independencia das doutrinas tradicionais, aínda que están baseadas na simboloxía dos números, en combinacións de letras, e en especulacións abstractas, en vez de observacións. A Terra é unha estrela como outras estrelas, non é o centro do universo, non é de restos, nin son os seus polos fixos. Os corpos celestes non son estritamente esféricos, nin teñen órbitas circulares. A diferenza entre a teoría e a aparencia é explicada polo movemento relativo. Copérnico tivo coñecemento destas afirmacións, probablemente estivo incentivada por elas para publicar a súa propia obra monumental.
Política
En 1433 propuxo a reforma do Sacro Imperio Romano e un método para elixir os seus emperadores. Aínda que non fose adoptada pola Igrexa, o seu método era esencialmente o mesmo que hoxe se coñece como a conta de Borda, que é usado en moitas institucións académicas, concursos, e mesmo algunhas xurisdicións políticas, na forma orixinal e máis nunha serie de variacións. A súa proposta foi precedida polo traballo de Borda durante tres séculos.
As opinións de Cusa sobre o imperio foron citadas contra reclamacións papais durante os séculos XVI e XVII. Os escritores protestantes aproveitáronse para citar un cardeal contra pretensións de Roma. Os protestantes, con todo, atoparon os seus escritos contra os husitas erróneos. Nicolao parecía dar á igrexa moito poder para interpretar as Escrituras, en vez de tratala como auto-interpretación e autosuficiente para a salvación, o principio da Sola scriptura.
O propio pensamento de Nicolao sobre a Igrexa cambiou coa súa saída de Basilea. Tentou argumentar que o conxunto de Basilea non tiña o consentimento da igrexa en todo o mundo, especialmente os príncipes. Logo, apoiou ao papa, sen abandonar as ideas da reforma. Así, foi capaz de propoñer a reforma de Pío II da igrexa, comezando co propio papa. Máis tarde estendeuse pola curia romana e para toda a cristiandade.
Obras
En latín
- De maioritate auctoritatis sacrorum conciliorum supra auctoritatem papae (1433).
- De concordantia catholica (1433/34).
- De docta ignorantia (1440).
- De coniecturis (1441/44).
- Epistola ad Rodericum Sancium de Arevalo (1442).
- De deo abscondito (1444/45).
- De quaerendo deum (1445).
- De filiatione dei (1445).
- De dato patris luminum (1446).
- De genesi (1447).
- Apologia doctae ignorantiae (1449).
- Autobiographia (1449).
- Idiota de sapientia (1450).
- Idiota de mente (1450).
- Idiota de staticis experimentis (1450).
- De pace fidei (1453).
- De visione Dei (1453).
- Complementum theologicum (1453).
- De mathematicis complementis (1453/54).
- De beryllo (1458).
- De mathematica perfectione (1458).
- De aequalitate (1459).
- De principio (1459).
- Trialogus de possest (1460).
- Reformatio generalis (ca. 1460).
- Cribratio Alkorani (1460/61).
- Directio speculantis, seu De non aliud (1462).
- Commentatio de notione creandi (fragmentum ca. 1462).
- De venatione sapientiae (1463).
- De ludo globi (1463).
- Compendium (1463).
- De apice theoriae (1464).
- Sermóns
En alemán
- Die Auslegung über den Pater noster (sermo XXIV, 1441).
Véxase tamén
Bibliografía
- Ferrater Mora, José (2001). Diccionario de filosofía. pp. 2354–2355.
Ligazóns externas
- Biografía de Nicolao de Cusa (en castelán)
- Pensamento filosófico (en castelán)
- "ciculocusano". Arquivado dende o orixinal o 13 de agosto de 2013. Consultado o 1 de marzo de 2013. Arquivado 13 de agosto de 2013 en Wayback Machine.
