factograf

EU

Zenbaki atomikoa 71 duen elementu kimikoa. Lur arraroen multzoko metal zuria da, guztietan astunena. Teknologia nuklearrean erabiltzen da

Lutezio

1 min read
In 136 languages

Lutezio

Key facts

honako hau daelementu kimiko

masa175 masa atomikoaren unitate

honako iturriak deskribatzen duArmeniar Sobietar Entziklopedia

All data from the card 21

Izena, ikurra, zenbakia: Lutezioa, Lu, 71
Serie kimikoa: lantanidoak
Taldea, periodoa, orbitala: -, 6, d
Masa atomikoa: 174,967(1) g/mol
Konfigurazio elektronikoa: [Xe] 6s2 4f14 5d1
Elektroiak orbitaleko: 2, 8, 18, 32, 9, 2
Egoera: ? solidoa
Dentsitatea: (0 °C, 101,325 kPa) 9,841 g/L
Urtze-puntua: 1.925 K(1.652 °C, 3.006 °F)
Irakite-puntua: 3.675 K(3.402 °C, 6.156 °F)
Urtze-entalpia: kal. 22 kJ·mol−1
Irakite-entalpia: 414 kJ·mol−1
Bero espezifikoa: (25 °C) 26,86 J·mol−1·K−1
Kristal-egitura: hexagonala
Oxidazio-zenbakia(k): 3(oxido basiko ahula)
Elektronegatibotasuna: 1,27 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala: 1.a: 523,5 kJ/mol2.a: 1.340 kJ/mol3.a: 2.022.3 kJ/mol
Erradio atomikoa (batezbestekoa): 175 pm
Erradio atomikoa (kalkulatua): 217 pm
Erradio kobalentea: 160 pm
Eroankortasun termikoa: (300 K) 16,4

Lutezioa elementu kimiko bat da, Lu ikurra eta 71 zenbaki atomikoa dituena. Elementu metaliko hau normalean itrioarekin batera ageri da. Metalezko aleazioak eratzeko eta zenbait prozesutan katalizatzaile gisa erabiltzen da. Taula periodikoaren interpretazio hertsi bat eginez gero, trantsizio-metal gisa sailkatu beharko litzateke, baina IUPACen arabera lantanidoa da. Izena Parisen omenez eman zioten, hiri honen izena latinez Lutetia baita.

Ezaugarri eta aplikazio nagusiak

Metal tribalente hau korrosioarekiko erresistentea eta nahiko egonkorra da Lurreko atmosferarekin kontaktuan. Elementu arraroen artean astunena eta gogorrena da. Lantanidoen artean urtze-punturik altuena dauka, seguru asko lantanidoen uzkurduraren ondorioz.

Elementu hau kantitate erabilgarrietan eskuratzea oso garestia da eta, beraz, merkataritza-erabilera gutxi dauzka. Hala ere, lutezio egonkorra katalizatzaile gisa erabiltzen da petrolio-findegietako cracking-prozesuetan. Alkilazio, hidrogenazio eta polimerizazioetan ere erabil daiteke.

Lutezio-176 isotopoa (¹⁷⁶Lu) meteoritoen adina zehazteko erabili izan da. Bestalde, lutezio oxiortosilikatoa (LSO) positroi-igorpenezko tomografiak egiteko tresnen detektagailuetarako konposaturik erabiliena da.

Read next

Trantsizio-metalIUPACen arabera, (n−1)d azpigeruza betetzeko duten elementuetako bakoitza. Dena den, definizio hori d orbitaletan elektroiak dituzten elementuetara ere zabaltzen da, eta Zn, Cd, Hg eta Uub elementuak ere trantsizio-elementutzat hartu ohi dira. D bloke LantanoideTaula periodikoko 6 periodoko barne-trantsizioko elementuetako bakoitza. Lantanidoen seriean hamabost elementu daude, lantanotik hasi (zenbaki atomikoa, 57) eta lutezioraino (zenbaki atomikoa, 71). Lantanoaren antzeko propietate kimikoak dituzte.

Taula periodikoa Lur arraro AktinidoTaula periodikoko 7 periodoko barne-trantsizioko elementu kimikoetako bakoitza. Aktinidoen seriean hamabost elementu daude, aktiniotik hasi (zenbaki atomikoa, 89) eta lawrentzioraino (zenbaki atomikoa, 103).

In 136 languages

Euskara Afrikaans አማርኛ अंगिका العربية الدارجة مصرى asturianu azərbaycanca Basa Bali Bikol Central беларуская (тарашкевіца)беларуская български भोजपुरी বাংলা brezhoneg bosanski català 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄Cebuano کوردی corsu čeština чӑвашла Cymraeg dansk Deutsch Ελληνικά English Esperanto español eesti فارسی suomi føroyskt français Nordfriisk furlan Gaeilge Gàidhlig galego ગુજરાતી Gaelg 客家語 / Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Fiji Hindi hrvatski Kreyòl ayisyen magyar հայերեն interlingua Bahasa Indonesia Ido íslenska italiano 日本語 la .lojban.Jawa ქართული Kabɩyɛ қазақша ಕನ್ನಡ 한국어 kurdî коми kernowek кыргызча Latina Lëtzebuergesch Limburgs Ligure lietuvių latviešu Malagasy македонски മലയാളം монгол मराठी кырык мары Bahasa Melayu မြန်မာဘာသာ नेपाल भाषा Nederlands norsk nynorsk norsk Novial occitan livvinkarjala ਪੰਜਾਬੀ polski Piemontèis پنجابی پښتو português Runa Simi română armãneashti русский संस्कृतम्саха тыла sardu sicilianu سنڌي srpskohrvatski / српскохрватски Simple English slovenčina slovenščina Soomaaliga shqip српски / srpski Seeltersk svenska Kiswahili தமிழ்తెలుగు тоҷикӣ ไทย Türkçe татарча / tatarça ئۇيغۇرچە / Uyghurche українська اردو oʻzbekcha / ўзбекча vepsän kel’Tiếng Việt Winaray 吴语 хальмг Yorùbá 文言閩南語 / Bân-lâm-gí 粵語中文 isiZulu

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article