Friuliera (friulieraz: furlan edo marilenghe; italieraz: friulano) erretorromanieraren dialekto nagusietako bat da, erromantxearekin eta ladinoarekin batera. Friuli-Venezia Giulia eskualdean hitz egiten dute 600.000 bat lagunek, friuliarrek.
Estatusa
Italiako estatuak babestuta dago, baina ez da ofizialki onartua.
Hizkuntza batua
Friuliera batua (furlan standard, coinè, lenghe comun edo furlan normalizât) idazteko sortu zuten 1996an.
Aldaerak
- Furlan centrâl: Udine/Udin ingurukoa.
- Furlan gurizan: Gorizia/Gurizekoa.
- Furlan concuardiês: Pordenone/Pordenon ingurukoa.
- Furlan de Cjargne: Carnia/Cjargnekoa.
Adibideak
- Nola zaude?: Cemût stâstu?
- Egun on, Jakue dut izena: Bondì, jo mi clami Jacum.
- Ni Jakue naiz: Jo o soi Jacum.
- Friuliarra naiz, Udinetik nator: O soi furlan, o ven di Udin.
Aita Gurea katolikoa:
Pari nestri, che tu sês tal cîl,
ch'al sedi santificât il to non,
ch'al vegni il to reâm,
ch'e sedi fate la tô volontât
como in cîl, cussì in tiere.
Danus vuê il pan che nus covente,
parinus jù i nestris debits
come che nô ur ai parìn jù ai nestris debitôr
e no stâ molânus te tentazion,
ma liberinus dal mâl.
Amen
(Adibideak, italierazko eta frantsesezko wikipedietatik hartuta)
Ikus, gainera
Kanpo estekak
- Friulierazko webgunea
- Associazione culturale per la difesa del friulano
