Emil Cioran

2 min read
In 56 languages

Key facts

jaiotza data1911(e)ko apirilaren 8(a)

heriotza data1995(e)ko ekainaren 20(a)

alma materBukaresteko Unibertsitatea

jarduerafilosofo, idazle, eguneroko-idazlea

jaiolekuaRășinari

heriotza lekuaParisko 13. barrutia

All data from the card 20

Jaiotza: Rășinari, 1911ko apirilaren 8a
Herrialdea: Errumania 1946) Austria-Hungariako Inperioa Errumaniako Erresuma
Bizilekua: Paris
Lehen hizkuntza: errumaniera
Heriotza: Parisko 13. barrutia, 1995eko ekainaren 20a (84 urte)
Hobiratze lekua: Montparnasseko hilerria
Heriotza modua: berezko heriotza: Alzheimerra
Aita: Emilian Cioran
Bikotekidea(k): ikusi Simone Boué (en)
Haurrideak: ikusi Aurel Cioran (en)
Heziketa: Bukaresteko Unibertsitatea 1932) lizentzia : filosofiaSorbonne Parisko Unibertsitatea Berlingo Humboldt Unibertsitatea (1933 - 1935)
Hizkuntzak: frantsesaingelesaerrumaniera
Jarduerak: filosofoa, idazlea, eguneroko-idazlea, aforista eta itzultzailea
Enplegatzailea(k): Andrei Șaguna National College (en)
Lan nabarmenak: ikusi History and Utopia (en) The Trouble With Being Born (en) A Short History of Decay (en)
Jasotako sariak: ikusi [[]] (1950) Prix Sainte-Beuve (1957) Roger Nimier Prix (1977) Grand prix de littérature Paul-Morand (1988)
Influentziak: Vasili Rozanov, Arthur Schopenhauer, Laozi, Søren Kierkegaard, Friedrich Nietzsche, Fiodor Dostoievski, Georg Simmel, Henri Bergson, Lev Xestov eta Benjamin Fondane
Kidetza: Errumaniar Akademia
Mugimendua: pesimismoaexistentzialismoaAntiintelektualismoaFilosofia kontinentala
Ideologia: Trăirism (en)

Emil Cioran —abizenaren ahoskera: —, Frantzian Émile Michel Cioran izen-abizenez ezaguna, idazle eta filosofoa izan zen. Obra gehienak frantsesez idatzi zituen.

Ibilbidea

1933an, beka bat jaso zuen Berlingo Unibertsitatean, non Johann Gottlieb Fichte, Hegel, Edmund Husserl, Immanuel Kant, Georg Simmel, Schopenhauer eta Nietzsche egileen lanak ikasi baitzituen. Berlinen erregimen naziaren politikez interesatu zen. Vreme egunkariak zutabe bat eman zion, nazismoaren gaia jorratzeko (non Cioranek aitortu zuen ez zegoela bere garaian politikaririk Hitler baino sinpatikoagoa eta miresgarriagoa, bere ustez), Labana Luzeen Gauari onesten zuela adierazi zuen.

Cioranen lehen liburua, Pe culmile disperírii (hitzez hitz, «Etsipenaren gainean»), Errumanian argitaratu zen 1934an. Batzordearen Saria eta Idazle Gazteen Saria eman zizkioten inoiz argitaratu gabeko idazle gazte batek idatzitako liburu onenetako bati. Dena dela, Cioranek gero ezezko biribila eman zion sariari, hau adierazita: «Oso gaizki idatzitako liburua da, batere estilorik gabea».

Jarraian, Eldarnioen liburua (1935), Errumaniaren eraldaketa (1936) eta Malkoak eta santuak (1937) ere argitaratu ziren Errumanian. Malkoak eta santuak liburuak oso harrera txarra izan zuen, eta argitaratu ondoren, Cioranen amak idatzi zion liburua atzera botatzeko eskatzeko.

Cioran sekula taldeko kide izan ez bazen ere, Errumanian hasi zen Burdinazko Guardiak planteatutako ideiez arduratzen. Eskuin muturreko erakundea zen, eta haren ideologia nazionalistaren alde egin zuen Bigarren Mundu Gerraren lehen urteak arte, nahiz eta ustez haien metodo bortitzak gaitzetsi. Cioranek faxismoa salatu zuen, eta 1970ean adierazi zuen: «Nire gaztaroko erokeriarik okerrena izan zen. Gaixotasun batek sendatzen banau, hura izango da.»

Cioranek gogor berraztertu zuen Errumaniaren eraldaketa bere bigarren edizioan, 1990eko hamarkadan kaleratua, pasarte asko ezabatut, estremista edo «harroputza eta ergela» zela uste baitzuen. Liburuak, bere jatorrizko forman, totalitarismoarenganako begikotasuna adierazten zuen. Cioranek bere garaian idatzitako hainbat artikulutan ere agertzen zen ikuspegia, «urbanizazioa eta industrializazioa goranzko herri baten bi obsesio» gisa ezartzea helburu zuena.