factograf
CY

Tutankhamun

Tutankhamun

Key facts

dyddiad geni1343 BC
dyddiad marw1324 BC
galwedigaethllywodraethwr
man marwThebes
swyddPharo
disgrifiwyd gan y ffynhonnellDictionary of African Biography
All data from the card 11
Ganwyd
Tutankamon c. 1343 CC Amarna
Bu farw
c. 1324 CC o malaria Thebes
Man preswyl
Amarna, Thebes
Dinasyddiaeth
yr Hen Aifft
Galwedigaeth
llywodraethwr
Swydd
Pharo
Tad
Akhenaten
Mam
The Younger Lady
Priod
Ankhesenamun
Plant
317a mummy, 317b mummy
Llinach
Eighteenth Dynasty of Egypt
Nomen (chwith) neu enw genedigol Tutankhamun a'i praenomen neu enw brenhinol.
Nomen (chwith) neu enw genedigol Tutankhamun a'i praenomen neu enw brenhinol.

Roedd Nebkheperure Tutankhamun (weithiauTutenkh-, -amen, -amon) yn frenin Yr Hen Aifft rhwng 1333 CC. a 1324 CC,). Roedd yn aelod o'r 18fed Frenhinllin yn y cyfnod a elwir y Deyrnas Newydd. Ei enw yn wreiddiol oedd Tutankhaten, sy'n golygu "Delw byw yr Aten", tra mae Tutankhamun yn golygu "Delw byw Amun".

Mae cryn dipyn o ddadlau wedi bod ynglŷn â theulu Tutankhamun. Y farn fwyaf cyffredin yn ddiweddar yw ei fod yn fab i Akhenaten ac un o'i wragedd, Kiya, nad oedd yn brif wraig iddo. Roedd yn briod ag Ankhesenpaaten, merch i Akhenaten a Nefertiti ac felly efallai yn hanner chwaer iddo.

Roedd Akhenaten wedi bod yn gyfrifol am chwyldro crefyddol, gan ymwrthod a duwiau traddodiadol yr Aifft ac addoli Aten, a gynrychiolid gan yr haul. Daeth Tutankhamun i'r orsedd yn fachgen tua 9 oed, ac ymhen rhyw ddwy flynedd wedyn dychwelwyd at y duwiau traddodiadol, yn cynnwys Amun, a newidiodd y brenin ei enw o Tutankhaten





i Tutankhamun. Oherwydd ei oed, mae'n debyg mai y swyddogion oedd yn llywodraethu ar ei ran, yn arbennig Ay, a wnaeth y penderfyniad.

Bu Tutankhamun farw yn 19 oed; efallai o ganlyniad i dorri ei goes mewn damwain yn ôl ymchwil diweddar ar ei gorff. Nid oedd o bwysigrwydd arbennig fel brenin, gan iddo farw yn fuan ar ôl dod yn ddigon hen i deyrnasu drosto'i hun, ond daeth yn un o frenhinoedd mwyaf adnabyddud yr Hen Aifft oherwydd i'w feddrod gael ei ddarganfod yn Nyffryn y Brenhinoedd gan Howard Carter yn 1922. Tra'r oedd beddrodau'r rhan fwyaf o frenhinoedd yr Aifft wedi eu hysbeilio gan ladron ganrifoedd lawer yn ôl, roedd y rhan fwyaf o'r trysorau oedd wedi eu claddu gyda Tutankhamun yn dal yn y bedd, i bob golwg am fod pawb wedi anghofio lle yr oedd.

Rhagflaenydd:
SmenkhkareBrenin yr Aifft
1332 CC – 1324 CCOlynydd:
Ay

Read next

In 113 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article