factograf
CY
Sign in

System fetrig

System fetrig
Gwledydd sydd wedi mabwysiadu'n swyddogol y system fetrig Gwledydd sydd heb fabwysiadu'n swyddogol y system fetrig (Unol Daleithiau America, Myanmar, a Liberia)
Gwledydd sydd wedi mabwysiadu'n swyddogol y system fetrig Gwledydd sydd heb fabwysiadu'n swyddogol y system fetrig (Unol Daleithiau America, Myanmar, a Liberia)
Llun o 1800 yn dangos yr unedau degol a ddaeth yn gyfreithiol yn Ffrainc yn Nhachwedd 1800
Llun o 1800 yn dangos yr unedau degol a ddaeth yn gyfreithiol yn Ffrainc yn Nhachwedd 1800
2 images

Defnyddir y system fetrig gan lawer o wledydd drwy'r byd. Fe'i sylfaenwyd yn wreiddiol ar y mètre des Archives a'r kilogramme des Archives a darddodd yng Ngweriniaeth Ffrainc yn 1799. Dros y blynyddoedd newidiwyd y diffiniad o'r fetr a'r cilogram ac ychwanegwyd at y system yn helaeth. Yn niwedd y 19g a chychwyn yr 20g gwelwyd nifer o systemau eraill yn cael eu creu ond dyma'r system a ddefnyddir bellach, bron drwy'r byd. Defnyddir y term 'System fetrig' fel cyfystyr i "SI" (System Ryngwladol o Unedau) ac am yr Unedau ychwanegol at yr Unedau SI. Daw'r talfyriadau canlynol, a dderbynir drwy'r byd, o'r Ffrangeg:

  • SI: System Ryngwladol o Unedau (Le Système international d'unités)
  • CGPM: Y Gynhadledd Gyffredinol ar Bwysau a Mesurau (Conférence générale des poids et mesures)
  • CIPM: Pwyllgor Rhyngwladol Pwysau a Mesurau (Comité international des poids et mesures)
  • BIPM: Biwro Rhyngwladol Pwysau a Mesurau (Bureau international des poids et mesures)
  • CIE: Comisiwn Rhyngwladol Golau (Commission Internationale de l'Eclairage)

Mae'r system fetrig wedi'i chadarnhau'n swyddogol yn Unol Daleithiau America ers 1866 ond nid yw wedi mabwysiadu'r system yn swyddogol. Yn 1988, fodd bynnag, cadarnhaodd y Gyngres (drwy Ddeddf Omnibus Trade and Competitiveness Act) mai'r system fetrig oedd y dewis gorau. Liberia a Myanmar yw'r unig ddwy wlad arall sydd heb dderbyn y sytem fetrig yn swyddogol nag yn weithredol. Cedwir at rai agweddau o'r hen system yng ngwledydd Prydain hefyd e.e. pellter ar arwyddion ffyrdd.

Read next

In 86 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article