Metil-format – poznat i kao metil-metanoat – je metil ester mravlje kiseline. To je najjednostavniji primjer estera, bezbojne tečnosti sa eterskim mirisom. Ima visok pritisak pare i nisku površinsku napetost. Ovaj format je prekursor mnogih drugih spojeva od tržišnog značaja. U nekim slučajevima, ljudi osjećaju da ima prijatan miris na limun ili limunadu.
Proizvodnja
Metil-format se može laboratorijski proizvesti putem kondenzacijske reakcije metanola i mravlje kiseline, kako slijedi:
Međutim metil-format se industrijski obično dobija kombinacijom metanola i ugljik- monoksida (karbonilacija) u prisustvu jake baze, kao što je natrij-metoksid:
- CH3OH + CO → HCO2CH3
Ovaj proces, među ostalim kompanijama, komercijalno praktikuje i BASF jer ima 96% selektivnosti prema metil-formatu. Katalizator za ovaj proces je osjetljiv na vodu, koja može biti prisutna u ugljik-monoksidu zaliha hrane, koji se obično izvodi iz sinteze plina. Vrlo suhi ugljik-monoksid u proizvodnji je, dakle, od suštinskog značaja.
Upotreba
Metil-format se prvenstveno koristi za proizvodnju formamida, dimetilformamida i mravlje kiseline. Ovi spojevi su prethodnica ili blokovi za izgradnju mnogih korisnih derivata. Zbog visokog pritiska pare, koristi se za završno brzo sušenje i kao agens propuhavanja za aplikacije nekih poliuretanskih pjena i kao zamjena za hlorofluorougljike, HCFC i HFC. Metil-format ima nula ozonski potencijal i nula potencijal globalnog zatopljenja. Stoga se koristi i kao u insekticid. Historijski gledano, korištenje metilformata, što ponekad izaziva pažnju, bilo je u rashladnim uređajima. Prije uvođenja manje toksičnih rashlađivača, metil-format je korišten kao alternativa za sumpor-dioksid u kućnim frižiderima, kao što su neki modeli od poznatog proizvođača GE Monitor Top.
Vanjski linkovi
- NIST Chemistry WebBook: Methyl formate Arhivirano 7. 12. 2019. na Wayback Machine
- ChemicalLand21.com entry on METHYL FORMATE
- CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
