Marathi dili (मराठी Marāṭhī) — Hind-ari dillərindən biri. Hindistanın qərbində və mərkəzində yaşayan marathilərin dili. Dünyada 68 milyondan çox insan bu dildə mükəmməl danışır.Marathi dili Hindistanda ən çox danışılan ana dili sırasında sayca dördüncüdür və dünyada on beşinci ən çox daçıyıcısı olan dildir.
Marathi dili qədim ədəbi ənənələrə malikdir. O, Maharaştra ştatının əsas dilidir. Marathi dili öz dil qrupundakı digər dillərdən təxminən 1000 il əvvəl ayrılaraq müstəqil dilə çevrilmişdir. Yazılı marathi dilinin ən qədim nümunəsi Hindistanın cənubundakı Şravanabelaqola şəhərində yerləşən minillik nəhəng heykəlin üzərindədir. Bu yazı heykəlin tikintisini maliyyələşdirən kral Qanqarayya və tikintiyə rəhbərlik edən sərkərdə Çamundarayya haqqında məlumat verir. Marathi ədəbiyyatının ən böyük nümayəndəsi orta əsr yazıçısı Dnyaneşvar hesab olunur və o, Hindistanda böyük hörmətlə yad edilir.
Yazı sistemi
Yazılı marathi dili təxminən XI əsrdə daş və mis lövhələr üzərindəki yazılar şəklində meydana çıxmışdır. XIII əsrdən XX əsrin ortalarına qədər yazı sistemi kimi Modi əlifbasından istifadə olunurdu. 1950-ci ildən etibarən isə hindi və bəzi digər Hindistan dillərində olduğu kimi devanagari əlifbası istifadə edilir. Müəyyən tarixi dövrlərdə sənədləşmədə ərəb qrafikası əsasında yazıdan da istifadə olunmuşdur.
Yayılma zonası və statusu
Marathi dili Hindistanın Maharaştra ştatında və qonşu ştatların — Qücərat, Madhya-Pradeş, Qoa, Karnataka, Andhra-Pradeş, həmçinin Daman və Diu və Dadra və Naqar-Haveli ərazilərinin bitişik bölgələrində yayılmışdır. Vadodara, Surat, Haydarabad, Əhmədabad, Belqaum, İndaur, Qvalior kimi şəhərlərdə marathi dilli böyük icmalar mövcuddur. Bundan əlavə, bu dil dünyanın müxtəlif yerlərində yaşayan mühacirlər tərəfindən də istifadə olunur; əsasən ABŞ, BƏƏ, Böyük Britaniya, Avstraliya, Sinqapur və digər ölkələrdə.
Marathi dili Maharaştrada rəsmi statusa malikdir, həmçinin Daman və Diu və Dadra və Naqar-Havelidə digər dillərlə yanaşı rəsmi dil hesab olunur. Qoa ştatında konkani dili rəsmi olsa da, marathi bütün rəsmi məqsədlər üçün istifadə edilə bilər. Bundan başqa, Hindistan konstitusiyasına əsasən marathi ölkənin rəsmi dillərindən biridir.
