Sylvia Plath

Nacida nel barriu de Xamaica Plain de Boston, Plath amosó gran talentu a una edá temprana, al publicar el so primer poema con 8 años. El so padre, Otto, que yera profesor d'universidá y una autoridá nel campu del estudiu de la entomoloxía, morrió nesa dómina, el 5 d'ochobre de 1940, a los 55 años, tres una diabetes que nun quixo tratase, la convalecencia, la amputación de la pierna y un fulminante embolia pulmonar. La madre, Aurelia, que sacrificara la so propia carrera pola del so maríu, despintó los sos sentimientos y nun lloró, daqué que-y reprocharía siempres la so fía, por demás perfeccionista, qu'escribía, pintaba, sacaba matrícules d'honor, tocaba'l pianu ya intentaba siguir publicando poemes y cuentos en revistes d'Estaos Xuníos, consiguiendo ciertu ésitu. Daquella empecipia unos diarios que va escribir ininterrumpidamente hasta la so muerte y ruempe col so primer noviu, Dick Norton, que-y foi infiel. Siente la condición femenina como una cárcel: "La mio gran traxedia ye nacer muyer", escribió, banciar# ente la muyer sumisa como la so madre que la sociedá esperaba que fuera y la radical feminista que se sentía y quería ser.

Nel so primer añu na universidá nel Smith College, Plath realizó'l primeru de los sos intentos de suicidiu. Esto detallar más tarde nel so novela semiautobiográfica La campana de cristal (The Bell Jar). Foi tratada nuna institución psiquiátrica (Hospital McLean) con electrochoques y paeció recuperase aceptablemente, tres los que se graduó con honores, en 1955.

Plath llogró una beca Fulbright (que dexa estudiar o collaborar n'universidaes estranxeres), polo que foi a la Universidá de Cambridge, onde siguió escribiendo poesía y dacuando publicaba'l so trabayu nel periódicu universitariu Varsity. Foi en Cambridge onde conoció al poeta inglés Ted Hughes. Casáronse'l 16 de xunu de 1956. Plath y Hughes vivieron y trabayaron n'Estaos Xuníos dende xunetu de 1957 hasta ochobre de 1959, periodu mientres el cual Plath daba clases en Smith College. Ellí afayó al so apuestu home nel campus, a los dos años de casaos, coqueteando, entusiasmáu, con una estudiante, y el so fráxil mundu viénose embaxo. Darréu camudáronse a Boston, onde Plath asistió a seminarios con Robert Lowell. Esti cursu tuvo una gran influencia nes sos obres. Tamién participaba nos seminarios Anne Sexton. Foi nesti periodu cuando Plath y Hughes conocieron, per primer vegada, a W. S. Merwin, quien almiraba'l so trabayu y aportó a un gran amigu. Al enterase de que Plath taba embarazada, volvieron al Reinu Xuníu.

Vivió xunto con Hughes en Londres mientres un tiempu, y dempués asitiáronse en North Tawton, un pequeñu pueblu en Devon. Publicó la so primer escoyeta de poesía, El colosu (The Colossus), n'Inglaterra en 1960. En febreru de 1961 sufrió un albuertu. Dalgunos de los sos poemes faen referencia a esti fechu. Plath someter a un perduru psicoanálisis que-y fixo alicar la conflictiva rellación cola so madre. Anováronse los problemes del so matrimoniu y dixebráronse menos de dos años dempués de la nacencia del so primer fíu. Esta separación debióse sobre manera a l'aventura amorosa que Hughes caltenía cola poeta Assia Wevill, pero hai quien especulen que Olwyn Hughes, hermana del poeta, interfirió de manera decisiva na so rellación.

Plath retornó a Londres colos sos fíos, Frieda y Nicholas. Arrendó un pisu onde viviera W. B. Yeats; esto encantábalu a Plath y considerar un bon presaxu cuando empezaba'l procesu de la so separación. L'iviernu de 1962/1963 foi bien duru. El 11 de febreru de 1963, enferma y con poco dineru, Plath suicidóse afogándose con gas. Ta soterrada nel campusantu de Heptonstall, West Yorkshire.

Anque mientres enforma tiempu consideróse que les sos repitíes depresiones ya intentos de suicidiu deber a la muerte del so padre cuando ella cuntaba con nueve años, perda que nunca llogró superar, güei créese que carecía trestornu bipolar, trestornu psicolóxicu qu'anguaño se trata con medicación.

El so fíu Nicholas Hughes Plath foi un home solitariu; abellugar na privacidá d'Alaska como profesor de Ciencies del Mar na Universidá d'Alaska Fairbanks. Maniacu depresivu y solitariu, nunca se casó nin tuvo fíos, y el 16 de marzu de 2009 suicidóse aforcándose na so casa d'Alaska. La so otra fía, Frieda, escelente escritora y columnista de la prensa británica, subsiste a pesar de los sos trestornos depresivos, anorexa ya inclusive esclerosis múltiple.

El so vilbu, Hughes, convertir nel editor del legáu personal y lliterario de Plath. Supervisó y editó la publicación de les sos manuscritos. Tamién destruyó l'últimu volume del diariu de Plath, que trataba del tiempu que pasaron xuntos. En 1982, Plath foi la primer poeta en ganar un premiu Pulitzer póstumu (por Poemes completos -The Collected Poems)

Munchos críticos, sobre manera del ámbitu feminista, acusaron a Hughes d'intentar controlar les publicaciones pal so propiu beneficiu. Pela so parte, Hughes negar enérxicamente, anque llegó a un alcuerdu cola madre de Plath, Aurelia, cuando ésta intentó evitar la publicación de les obres más revesoses de la so fía n'Estaos Xuníos, lo cual pa munchos foi bien egoísta per parte d'Hughes. Na so última escoyeta, Cartes de cumpleaños (Birthday Letters), Hughes rompió'l so silenciu alrodiu de Plath. Nesta obra ye desaxeradamente francu, anque nun pidir# esculpes. El diseñu de la tapa del llibru foi fechu por Frieda.

Los primeros poemes de Plath fueron arrexuntaos nel so primer llibru, El colosu (The Colossus); anque bien recibíu pola crítica, foi de cutiu descritu como convencional y carente del drama de les sos obres posteriores. Hubo enforma alderica sobre cuántu se vio Sylvia Plath influyida pol trabayu d'Hughes. La mesma poeta almite, nos sos diarios de vida, los sos propios intentos por esplorar la animalidad y xabacismu qu'estremen la obra de Hughes. Ello ye que el poema Pursuit foi escritu poco tiempu dempués de conocer a Hughes, y ta dedicáu a él. Bien de artículos, ensayos y llibros surdieron alrodiu de esta tema. Sía comoquier ta claro, polos sos diarios y cartes, qu'almiraba enforma'l talentu d'Hughes y amosó-y respetu inclusive tres el so divorciu.

A pesar d'esto les sos obres son xenuines y les semeyances ente dambos poetes son mínimes. Tenemos De recordar tamién que toa creación artística cuenta con influencies visibles, n'ocasiones inclusive esplícites, y la presencia d'éstes nun determina o niega la orixinalidá d'una obra d'arte.

En Tres muyeres, poema narráu pa la BBC en 1962, Sylvia dota d'una nueva visión a la so poesía. A partir d'esi momentu concibe los poemes pa ser lleíos en voz alta. Amás, plantégase como un poema feminista y antibelicista, que narra la maternidá dende'l puntu de vista de tres muyeres. Trátase d'unu de los sos postreros escritos xunto colos recoyíos en Ariel.

Los poemes n'Ariel marquen el puntu d'inflexón de les sos primeres obres escontra un área de poesía más confesional. Ye probable que les enseñances de Lowell, quien enfatizaba lo confesional, tuvieren muncha importancia nesti cambéu. L'impautu de la publicación d'Ariel foi bien dramáticu, coles sos franques descripciones del descensu escontra la llocura. Les obres de Plath tamién fueron acomuñaes con Sexton. Dambes sufrieron d'enfermedaes mentales y suicidáronse, polo que les comparances son, quiciabes, inevitables.

A pesar de les numberoses crítiques y biografíes tres la so muerte, l'alderique alrodiu de les obres de Plath de cutiu dexa ver la llucha ente aquellos que tán de lo so parte y aquellos que tán del llau d'Hughes. Una prueba del nivel de crispadura son les repitíes aiciones contra la pallabra Hughes cincelada sobre la llábana de la tumba de Plath.

Mientres los años 70 predominaben les interpretaciones biográficu-psicoanalítiques de la obra de Plath, ente que yá nos 80 y 90 prefierse un estudiu críticu feminista y de xéneru. Esta diferencia percíbese sobre manera na comparanza ente les biografíes de Plath que tuvo llugar de magar, según na obra crítica que se dedicó a esta autora.

La publicación casi completa (escluyendo los exemplares destruyíos) de los sos diarios de vida, tres la muerte de Hughes en 1998, sirvió pa esclariar munchos puntos d'especulación, y pa dirixir l'interés de los llectores escontra una comprensión más fonda del métodu y la sensibilidá nel xeniu creativu de Plath.

La campana de cristal

La so obra más representativa y novela semiautobiográfica - reflexu de les carauterístiques psicolóxiques de l'autora - narra la vida de la moza Esther Greenwood, alter ego de Sylvia Plath. Al traviés del monólogu interior asistimos a la inestabilidá emocional siempres colindando cola depresión de la protagonista, que va caltener una llucha continua nel so intentu por afaese. Visión non exenta de cinismu y calidá estilística, con ritmu propiu de la poesía.

Poesía

• El colosu (The Colossus) (1960)
• Ariel (1965)
• Cruciando l'agua
• Tres muyeres (1968)
• Árboles d'iviernu (1971)
• Poemes completos (The Collected Poems) (1981)

Prosa

• La campana de cristal (The Bell Jar) (1963) col seudónimu de "Victoria Lucas".
• Cartes a casa (Letters home) (1975), unviaes a y editaes pola so madre.
• Johnny Panic y la Biblia de suaños (Johnny Panic and the Bible of Dreams) (1977)
• Los diarios de Sylvia Plath (The Journals of Sylvia Plath) (1982)
• The Magic Mirror (1989), la tesis pa Smith College.
• The Unabridged Journals of Sylvia Plath (2000)

Obres pa neños

• The Bed Book (1976)
• The It-Doesn't-Matter-Suit (1996)
• Collected Children's Stories (2001)
• Mrs. Cherry's Kitchen (2001)

• Sylvia, película biográfica de Sylvia Plath.

• Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre Sylvia Plath.
• Wikiquote n'inglés tien frases célebres de Sylvia Plath.

• Peter K. Steinberg - A celebration, this is: A website for Sylvia Plath