Utrera

3 min read
In 56 languages

Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.

Iste articlo ye sobre un municipio andaluz en a provincia de Sevilla; ta atros usos, se veiga Utrera (desambigación).

Utrera ye un municipio andaluz situato en a comarca d'o Baixo Guadalquivir y provincia de Sevilla. Ye a capital d'o partiu chudicial d'o suyo nombre.

A suya población ye de 51.630 habitants (2011), en una superficie de 684,26 km² con una densidat de población de 75,45 hab/km².

O suyo centro historico ye protechito legalment dende 2002 con a suya declaración como Conchunto Historico-Artistico, protección legal equivalent en l'actualidat a la de Bien d'Intrés Cultural.

Cheografía

A localidat d'Aguadulce ye situata a 49 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 24 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia.

En fan parte os lugars de Guadalema de los Quintero, el Palmar de Troya, la Cañada, Trajano y Pinzón.

Mugas

O termin municipal d'Utrera muga a o norte con Alcalá de Guadaíra; a o nord-este con los Molares; a l'este con el Coronil y Arahal; a o sud con Villamartín; a o sud-ueste con Espera (istos dos zaguers, en a provincia de Cádiz); a l'ueste con las Cabezas de San Juan y la Puebla del Río; y a o nord-ueste con Dos Hermanas y los Palacios y Villafranca.

Dos Hermanas y los Palacios y Villafranca Alcalá de Guadaíra Los Molares Las Cabezas de San Juan y la Puebla del Río El Coronil y Arahal Espera Villamartín

Demografía

1749	1787	1842	1857	1860	1877	1887	1897	1900
-	-	-	14.040	-	-	-	-	15.318

1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991
15.460	21.316	24.204	30.440	34.893	41.126	35.775	37.887	43.151

1992	1994	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002
-	-	-	-	-	-	-	45.862	-

2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011
-	-	-	-	-	-	-	51.177	51.630

1749-1981: población de feito; 1990-: población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidaz poblacionals en l'INE.

Administración

Reparto de concellers

Eleccions municipals
<partiu	1979	1983	1987	1991	1995	1999	2003	2007	2011
Partido Socialista Obrero Español									10
Partido Andalucista									9
Partido Popular									4
Izquierda Unida									1
Unión, Progreso y Democracia									1
Total								21	25

Alcaldes

Lista d'alcaldes
Lechislatura	Nombre	[[<partiu politico]]
1979–1983
1983–1987
1987–1991
1991–1995
1995–1999
1999–2003
2003–2007	Francisco Jiménez Morales	Partido Andalucista
2007–2011	Francisco Jiménez Morales	Partido Andalucista
2011–2015	Francisco Jiménez Morales	Partido Andalucista

Molimentos

Molimentos relichiosos

Ilesia de Santa María de la Mesa d'Utrera, una ilesia d'orichen medieval esviellata en 1401, en estilos gotico y renaixentista adedicato a Santa María. Ye protechito legalment dende 1979 con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural.
Ilesia de Sant Chaime o Mayor d'Utrera, una ilesia en estilo gotico adedicata a Sant Chaime o Mayor, protechita legalment con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural dende l'anyo 1977.
Ilesia de Nuestra Sinyora d'a Consolación d'Utrera, una ilesia adedicata a la Virchen d'a Consolación, patrona d'a ciudat. Se debantó en estilo barroco en o primer tercio d'o sieglo XVII y ye protechita con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural dende l'anyo 1982.
Convento d'a Purisma Concepción d'Utrera, un convento establito en 1577. Ye protechito legalment con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural dende l'anyo 1979.
Convento d'as Chirmanas d'a Cruz d'Utrera.
Capiella d'os Dolors d'Utrera, en estilo barroco.
Hespital d'a Santa Resurrección d'Utrera, un edificio establito en 1514. A suya ilesia ye d'o sieglo XVII, d'una sola nau, en estilos gotico y renaixentista.
Capiella de Sant Francisco d'Utrera, devantada en 1645 por a Companyía de Chesús.
Capiella de Nuestra Sinyora d'o Carmen d'Utrera.
Capiella de Sant Bertolomeu d'Utrera, d'o sieglo XVII. Se i conservan tres retablos en estilo barroco.
Capiella d'a Santisma Trinidat d'Utrera, debantat en 1719-1723, que poseye nomás que una sola nau.
Basilica d'el Palmar de Troya, una basilica d'a Ilesia Catolica Palmariana de meyatos d'o sieglo XX.

Molimentos civils

Castiello d'Utrera, protechito legalment dende l'anyo 1985 con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural, devantau dencima d'os repuis d'una antiga torre arabe.
Casa Surga, un edificio de 1783.
Casa Cuartel d'a Guarda Civil d'Utrera, protechita legalment con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural dende 1985.
Casa d'a Villa d'Utrera, l'antigo palacio de Vistahermosa d'Utrera. A suya frontera prencipal, de l'anyo 1730, ye en estilo rococó.