Dialäkt: Mìlhüüserdiitsch
Libreville (dàs bediitet „fräija Schtàdt“ uff Frànzeesch) ìsch d’ Hàuiptschtàdt vum Gabun. Mìt 703.939 Iiwoohner ìsch Libreville — mìt’ma groossa-n-Àbschtànd vor Port-Gentil, Lambaréné und Franceville — d’ greeschta Schtàdt vum Lànd. Sa ìsch àui d’ Hàuiptschtàdt vu dr Prowìnz Estuaire. D’ Iiwoohner nännt m’r Librevilloises un Librevillois uff Frànzeesch.
Geogràfii
D’ Schtàdt lììgt àn dr Mìndung vum Fluss Komo ìn dr Gulf vun Guinea. Eeschtlig vun Libreville fìndet m’r d’ Monts de Cristal („Krìschtàllbarga“), ìm Süüda s’ Mìndungstiaflànd vum Ogooué.
Doo ìsch a Lischta vu da wìchtigschta Schtàdttailer vun Libreville:
- Akébé
- Alenakiri
- Alibandeng
- Ambilambani (Taro-bar)
- Ambowè
- Ancien-Sobraga
- Angondjé
- Atsib-Ntsos
- Avorbam
- Awendjé
- Bakota
- Baraka
- Bas de gué-gué
- Batavéa
- Battery IV
- Bel-air
- Bellevue I, Bellevue II
- Charbonnages
- Cité Damas
- Cité Pompidou
- Cocotiers
- Diba diba
- Dragon
- Glass
- Gros Bouquet
- Hauts de Gué-gué
- IAI
- Kinguélé
- Lalala
- Lalala Dakar
- La Pédiatrie
- La Peyrie
- La Sablière
- La Sni
- Louis
- Mindoubé I et II
- Nombakelé
- Nzeng-Ayong
- Ondogo
- Okala
- Oloumi, Kalikak odd’r Rio
- Pk12
- Plaine Oréty
- Plein-ciel
- Pointe claire
- Razel
- Samétone
- Sotega
- 3 quartiers
- Venez-Voir
s’ Klimà
Libreville b’fìndet sìch ìn dr troopischa Klimàzoona. D’ Durschnìtsstämpràtüür ìwwer’m gànza Joohr ìsch um 26,0 Grààd Celsius g’laaga, d’ joohrliga Nììderschlààgsmänga 2.509,5 Millimeeter ìm Mìttel. D’ durschnìttliga Heechschtämpràtüüra lììga s’ gànza Joohr ìwwer zìscha 26 un 30 Grààd, d’ Tiafschttämpràtüüra zwìscha 22 un 24 Grààd ìm Mìttel.
D’ Trockazitt fàngt ìm Mai àà un andet ìm Septamber. Dr maischta Nììderschlààg fàllt ìm Nowamber mìt 373,4 Millimeeter ìm Durschnìtt, dr weenigschta ìm Jüüli mìt 2,5 Millimeeter ìm Mìttel.
| Jan | Feb | Mär | Apr | Mai | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dez | |||
| Max. Temperatur (°C) | 29,2 | 30,0 | 30,0 | 30,1 | 29,4 | 27,5 | 26,3 | 26,7 | 27,7 | 28,1 | 28,4 | 28,9 | Ø | 28,5 |
| Min. Temperatur (°C) | 24,1 | 23,9 | 23,9 | 23,9 | 24,0 | 23,1 | 22,0 | 22,3 | 23,2 | 23,5 | 23,4 | 23,9 | Ø | 23,4 |
| Niderschlag (mm) | 270 | 268 | 375 | 331 | 231 | 15 | 2 | 12 | 109 | 400 | 487 | 316 | Σ | 2.816 |
| Sunnenstunde (h/d) | 5,6 | 6,2 | 5,7 | 5,6 | 5,1 | 4,3 | 3,9 | 3,1 | 3,1 | 3,4 | 4,5 | 5,5 | Ø | 4,7 |
| Regetäg (d) | 15 | 13 | 17 | 16 | 12 | 2 | 1 | 3 | 11 | 23 | 20 | 15 | Σ | 148 |
| Luftfüchtigkeit (%) | 86 | 86 | 86 | 86 | 85 | 82 | 81 | 81 | 84 | 86 | 87 | 87 | Ø | 84,7 |
d’ Wìrtschàft un Ìnfraschtrüktüür
Dr Fluughààfa Libreville-Léon Mba lììgt äbba 7 Kilomeeter neerdlig vu dr Schtàdt. Z’ Owendo, süüdlig vum Schtàdtzäntrum, gìtt’s dr Hààfa vu dr Schtàdt un àui dr Andbààhnhoof vu dr Iisabààhnschträcka Transgabonais, wo Libreville mìt Franceville ìm Süüdoschta vum Lànd verbìndet. Dr Transgabonais düat Holz, Màngan un Iisa-n-arz, wo-n-ìm Lànd g’fäärdert wìrd, zem Hààfa z’ Owendo transchportiara.
Z’ Libreville ìsch a Boodaschtàzioon vu dr frànzeescha Waltràuimàgantüür CNES fìr d’ Kommünikàzioon, Schtiirung un Ìwwerwàchung vu da Ràkeeta, wo ìn Frànzeesch-Guayana — àn dr Heecha vum Ekwàtoor — ààg’fààhra waara.
Dr schtààtliga Schtàtistischa Dianscht vum Gabun, d’ Direction Générale de la Statistique, hàt sii Sìtz ìn dr Schtàdt.
a pààr Bìlder üss dr Schtàdt
Pàrtnerschàfta mìt àndra Schtädt
Zitter 2012 gìtt’s a Pàrtnerschàft zwìscha Libreville un dr Schtàdt Durban ìn Süüdàfrìkà.
d’ Seehn un Teechter vu dr Schtàdt
- dr Charles N’Tchoréré (1896–1940), Hàuiptmànn vu dr frànzeescha-n-Àrmee
- dr Léon M’ba (1902–1967), vu 1960 bis 1967 dr äärschta Presidant vum Gabun
- dr Léon Mébiame (1934–2015), vu 1975 bis 1990 Premiarminìschter vu dr Repüblik Gabun
- dr Paulin Obame Nguema (1934–2023), vun 1994 bis 1999 Premiarminìschter vu dr Repüblik Gabun
- dr Jean-Patrick Iba-Ba (* 1966), reemisch-kàthoolischer Gaischtlig’r, Arzbischoof vu Libreville
- dr Severin Nziengui Mangandza (* 1970), reemisch-kàthoolischer Oordagaischtlig’r, Àpostoolischer Vikààr vun Makokou
- d’ Edna Merey-Apinda (* 1976), Àuitoora
- dr Daniel Cousin (* 1977), Füassbàllschpììler
- dr Henri Antchouet (* 1979), Füassbàllschpììler
- dr Cédric Moubamba (* 1979), Füassbàllschpììler
- d’ Reïna-Flor Okori (* 1980), ekwàtoriààlguieeisch-frànzeescha Liichtàthletin
- dr Fabrice Do Marcolino (* 1983), gàbuunisch-frànzeescher Füassbàllschpììler
- dr Catilina Aubameyang (* 1983), gàbuunischer Füassbàllschpììler mìt frànzeescher Àbschtàmmung
- dr Stéphane N’Guéma (* 1984), gàbuunisch-frànzeescher Füassbàllschpììler
- dr Gilles Mbang Ondo (* 1985), gàbuunisch-frànzeescher Füassbàllschpììler
- dr Anthony Obame (* 1988), Taekwondoin
- dr Malick Evouna (* 1992), Füassbàllschpììler
- dr Lévy Madinda (* 1992), gàbuunischer Füassbàllschpììler
- dr Yrondu Musavu-King (* 1992), Füassbàllschpììler
- dr Mario Lemina (* 1993), gàbuunisch-frànzeescher Füassbàllschpììler
- dr Axel Méyé (* 1995), Füassbàllschpììler
- dr Chris Silva (* 1996), Basketbàllschpììler
- dr Alan Do Marcolino (* 2002), Füassbàllschpììler
- dr Royce Openda (* 2002), Füassbàllschpììler
- dr Jacques Ekomié (* 2003), gàbuunisch-frànzeescher Füassbàllschpììler
Lìteràtüür
- Libreville. In: Brockhüüs Enzüklopädii. Brockhüüs (brockhaus.de [abgerufen am 7. Januar 2025]).
- Libreville. In: Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, Inc. (britisches Englisch, britannica.com [abgerufen am 7. Januar 2025]).
- Roland Pourtier: Libreville. In: Encyclopædia Universalis. Encyclopædia Universalis France (französisch, universalis.fr [abgerufen am 7. Januar 2025]).
- Fidèle Allogho-Nkoghe: Quartiers informels et politique de la ville: les logiques d'aménagement à Libreville (Gabon). L’Harmattan, Pàriis 2013, ISBN 978-2-343-00347-4 (französisch, 196 S., Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
- Patrick Ceillier, Jean-Emile Mbot: A Libreville, c'était hier. Éditions du Luto, Libreville 2002, ISBN 978-2-912603-14-2 (französisch, 191 S.).
- Guy Lasserre: Libreville, la ville et sa région (Gabon, A.E.F.): étude de géographie humaine. A. Colin, Pàriis 1958 (französisch, 346 S.).
- Louis Perrois: Les chefs-d’œuvre de l’art gabonais au Musée des arts et traditions de Libreville. Rotary Club de Libreville-Okoumé, Libreville 1986 (französisch, 154 S.).
- Maria Petringa: Brazzà, a life for Africa. AuthorHouse, Bloomington (Indiana) 2006, ISBN 978-1-4259-1198-0 (amerikanisches Englisch, 256 S.).
- Recensement et enquête démographique: 1960-1961: résultats pour Libreville. Service de coopération de l’Institut national de la statistique et des études économiques, Impr. Servant-Crouzet, Paris 1962 (französisch, 50 S.).
Weblìnks
- Websitta vu dr G’maindaverwàltung Libreville (frànzeesch)
