Iuppiter

1 min read
In 100 languages

Dialäkt: (Unter)Elsässerditsch

De Iuppiter, uf dytsch: Jupiter (latiin. Iuppiter, Iūpiter, Iovis) isch in de remische Mythologie de Gott vun Himmel, Blitz un Raaje. Wie siner griachische Äquivalent Zeus spellt ar d'mächtigschte Rolle der indogermànische Triàde (1. Funktion). Em Jupiter sini Häuptàttribüte sin de Àdler, de Throne un 's guldige Zapter. Zäme mit de Juno und de Minerva bildet er di Kapitolinischi Trias.

Etymologie

De latiinisch Nàme Iuppiter oder Iūpiter stàmmt üss indogerm. *Dyēus ph₂tēr m. „Himmel Vàter“.
De 5. Daj vun de remische Woche (bzw. Donnerschdi) heisst Iovis dies (Daj vun Jupiter). Itàl. giovedì, frz. jeudi, spàn. jueves un kàtàl. dijous leite sich àlli vun Iovis dies àb.

Verschiedeni Kultiwwernàme

Jupiter Caelestis (himmlisch)
Jupiter Fulgurator (blitzend)
Jupiter Latarius (Gott Latiums)
Jupiter Lucetius (üss'm Liacht)
Jupiter Pluvius (der wü Raaje üff d'Ard bringt)
Jupiter Stator (stehend)
Jupiter Terminus/Jupiter Terminalus (Reichsgranzeverteidiger)
Jupiter Tonans (donnernd)
Jupiter Victor (Sieger)
Jupiter Optimus Maximus (de Beschte un de Hegschte)

Familie

Verwàndschàft

Sohn vun Saturn un Ops
Brüader vun Neptun un Pluton
Brüader vun Ceres, Junon un Vesta

Häuptüssereherlichi Liewe

Mit Géttine

Géttine (lat./gr.)	Kind(er) (lat./gr.)
Ceres (Demeter)	Proserpina (Persephone)
Dione	Venus (Aphrodite)
Maia	Merkur (Hermes)
Latona (Leto)	Phebus Apollon un Diana (Artemis)
Eurynome	die Chariten

Mit Starwligi

Starwligi (lat./gr.)	Kind(er) (lat./gr.)	Verwàndlung
Danaë	Perseus	goldiger Raje
Semele	Bacchus (Dionysos)
Alkmene	Herkules (Herakles)	Amphitryon (em Alkmene siner Mànn)
Leda	Kàstor un Pollux un Helena	Schwàn
Europa	Minos	wisser Stiar

Interpretation romana

I de antiki isch de Jupiter under anderem mit de keltische Götter Taranis und Poeninus glichgsetzt wore und mit em germanische Gott Donnergott Donar (Iovis dies = Donschtig).