庫曼語

库曼人是在金帐汗国前分布在东欧草原、黑海北岸的游牧民族。包括克里米亚鞑靼人、卡拉恰伊人、库梅克人和巴尔卡尔人在内的许多突厥民族都是库曼人的后裔。今日，使用这些语言的民族属于钦察-库曼语支，语言和库曼语关系密切。

库曼语在匈牙利王国库曼尼亚地区于17世纪早期变得濒危。一般认为最后一名库曼语母语者是以斯帖·瓦罗，是考尔曹格居民，死于1770年。

库曼-钦察人曾在哈萨克斯坦、俄罗斯、格鲁吉亚、匈牙利、罗马尼亚(如巴萨拉布王朝)、摩尔多瓦、比萨拉比亚和保加利亚的历史上有着重要地位。

《库曼语手册》中一段库曼钦察突厥语主祷文如下：

Atamız kim köktesiñ. Alğışlı bolsun seniñ atıñ, kelsin seniñ xanlığıñ, bolsun seniñ tilemekiñ – neçik kim kökte, alay [da] yerde. Kündeki ötmegimizni bizge bugün bergil. Dağı yazuqlarımıznı bizge boşatqıl – neçik biz boşatırbız bizge yaman etkenlerge. Dağı yekniñ sınamaqına bizni quurmağıl. Basa barça yamandan bizni qutxarğıl. Amen!

在乌古斯语支或更西的土耳其语中同一段文本写作：

Atamız ki göktesin. Alkışlı olsun senin adın, gelsin senin hanlığın, olsun senin dilediğin – nice ki gökte, öyle de yerde. Gündelik ekmeğimizi bize bugün ver. Günahlarımızı bağışla – nice ki bağışlarız biz, bize yamanlık edenleri. Ve bizi kötülüğün sınamasından kurtar. Tüm yamandan bizi kurtar. Amin!

书目

• Güner, Galip (2013), Kıpçak Türkçesi Grameri, Kesit Press, İstanbul.
• Mustafa Argunşah, Galip Güner (2015), Codex Cumanicus, Kesit Yayınları, İstanbul.