Төркилә́р – күп кардәш халыкларны берләштергән этнотелле төркем. Тулаем төрки халыкларга 250 миллионан артык кеше керә.
Төрки халыклар классификациясе
2 images
Хәзерге тел белемендә төрки телләрнең классификацияләре гаять күп. Бу классификацияләр төрки халыкларның географик урнашуына, төп тел үзенчәлекләренә һәм тарихына нигезләнгән. Беренчеләрдән булып төрки халыкларның классификациясен 11 гасырда Мәхмүт Кашгарыйның «Диване лөгать эт-төрк» хезмәтендә бирелә. В. В. Радлов, Ю. Немет, А. Н. Самойлович, С. Е. Молов, В. А. Богородицкий, Н. А. Баскаков, Габдрахман Сәгъди кебек галимнәр дә үз классификацияләрен тәкъдим иттеләр. Хәзерге төрки тел белемендә Баскаков тәкъдим иткән түбәндәге классификация иң дөрес дип санала.
- Көнбатыш төркиләр
- Угыз астөркеме
- Угыз-болгар халыклары
- Угыз-сәлҗүк халыклары
- Әзәриләр
- Төрекләр
- Кипр төрекләре
- Гыйрак төркиләре
- Сирия төрекләре
- Кашкайлар
- Халаҗилар
- Урумнар
- Кырым татарлары
- Угыз-төрекмән халыклары
- Төрекмәннәр
- Трухменнар
- Хорасан төркиләре
- Афшарлар
- Карапапаклар
- Саларлар
- Угыз астөркеме
- Көнчыгыш төрекләр
Төрки телләр үсешендә тарихи чорлар
- Алтай чоры (хронологик чикләре билгеле түгел).
- Хун чоры (б. э. к. 3 гасыр — б. э. 5 гасыры).
- Борынгы төрки чор (5 гасыр — 10 гасыр).
- Урта төрки чор (10 гасыр — 15 гасыр).
- Яңа төрки чор (15 гасыр — безнең көннәр).
