factograf
TR

Mars gezegeninin iki uydusundan biri

Phobos (uydu)

Phobos (uydu)

Key facts

nedirMars'ın uyduları
kütle10,66
tanımlandığı kaynaklarOttův slovník naučný
All data from the card 27
Keşfeden
Asaph Hall
Keşif tarihi
18 Ağustos 1877
Belirtme
Mars I
Adın kaynağı
Φόβος
Sıfatlar
Phobian
Enberi
9.234,42 km
Enöte
9.517,58 km
Yarı büyük eksen
9.376 km (2,76 Mars yarıçapı/1,472 Dünya yarıçapı)
Dış merkezlik
0,0151
Yörünge periyodu
0,31891023 gün(7 sa 39 d 12 s)
Ortalama yörünge hızı
2,138 km/s
Yörünge eğikliği
1,093° (Mars'ın ekvatoruna)0.046° (yerel Laplace düzlemi'ne)26,04° (tutuluma)
Doğal uydusu
Mars
Boyutlar
25,90 × 22,60 × 18,32 km(± 0,08 × 0,08 × 0,06 km)
Ortalama yarıçap
11,08±0,04 km
Yüzey alanı
1.640 ± 8 km2
Hacim
5.695 ± 32 km3
Kütle
1,0659×1016 kg
Ortalama yoğunluk
1,861±0,011 g/cm3
Yüzey kütle çekimi
0,0057 m/s2(581,4 µ g)
Kurtulma hızı
11,39 m/s(41 km/sa)
Sinodal dönme süresi
Eşzamanlı
Ekvatoral dönme hızı
11,0 km/h (6,8 mph) (en uzun eksende)
Eksen eğikliği
0°
Albedo
0,54 μm'de 0,071 ± 0,012
Sıcaklık
≈ 233 K
Görünür kadir
11,8

Phobos, Mars'ın iki uydusundan biridir. Yunancada Phobos korku anlamına gelir. Mars'ın diğer uydusu Deimos'dan hem daha büyüktür, hem de Mars'a daha yakındır. Güneş Sistemi'ndeki tüm diğer uydular içinde gezegenine en yakın konumlanmış uydudur. Yörüngesi Mars yüzeyinden sadece 6000 km yüksekliktedir ve ortalama çapı 22 km'dir.

1877'de Hall tarafından bulunmuş, 1971'de Mariner 9, 1977'de Viking 1 ve 1988'de ise Phobos uzay araçları tarafından fotoğrafları çekilmiştir.

Phobos, eşzamanlı yörünge yarıçapından daha alçak bir yörüngede olduğundan Mars yüzeyindeki bir gözlemci için günde aşağı yukarı iki kez doğup batar. Yüzeye o kadar yakındır ki yüzeydeki bazı yerler için her zaman ufkun altında kalır. (Eşzamanlı yörünge yarıçapı: bir uydunun gezegenin etrafında gezegenin kendi etrafında dönüş süresi kadar bir zamanda döneceği yüksekliği ifade eder. Böyle bir uydu yüzeydeki gözlemci için her zaman aynı noktadadır. Dünyada, iletişim uydularında olduğu gibi) Bir zamanlar asteroid olduğu, ancak Mars'ın kütleçekimine yakalanarak gezegenin yörüngesine girdiği sanılmaktadır.

Eşzamanlı yörünge yarıçapının altında olduğundan, gelgit kuvvetleri (Dünya ile Ay arasında olduğunun tersine) yörüngesini alçaltmaktadır. Yaklaşık 50 milyon yıl içinde Mars'a düşecek ya da parçalanarak Mars çevresinde bir halka oluşturacaktır.

Muhtemelen Phobos ve Deimos, C tipi asteroidler gibi karbondan zengin kaya oluşumlarıdır, ancak düşük yoğunlukları sadece kayadan oluşmadıklarının, buz ve kaya karışımı olduklarını gösterir. Her ikisi de yoğun olarak kraterlerle kaplıdır. Mars Global Surveyor aracının gönderdiği en son resimlerden yüzeyinin 1 m kalınlıkta ince bir tozla (regolith) kaplı olduğu anlaşılmıştır. Sovyet aracı "Phobos 2" birkaç Phobos resmi gönderebilmiş, uydudan zayıf fakat sürekli bir gaz çıkışı saptamış, ancak gazın tabiatı anlaşılamadan araçla iletişim kopmuştur. En olası tahmin sudur.

Phobos yüzeyinde en belirgin olan Hall'ın Stickney ismini verdiği (karısının evlilik öncesi adı) büyük kraterdir. Krater çevresindeki uzun yarık ve çiziklerin de aynı çarpışma sonucu olduğu sanılmaktadır.

Phobos ve Deimos'un Mars çekimine kapılmış asteroidler olduğu inancı bir hayli yaygındır, ana asteroid kuşağından değil de Güneş Sistemi dışından gelmiş oldukları gibi spekülasyonlar mevcuttur.

Read next

In 113 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article