factograf
TR

bir veya daha fazla enerji türünü mekanik enerjiye (hareket enerjisine) dönüştüren makine

Motor

Motor

Motor, herhangi bir enerji formunu (elektrik, kimyasal enerji, ısı vb.) alarak mekanik enerjiye, yani hareket enerjisine dönüştüren düzenektir. Çalışma prensiplerine göre motorlar; benzin, motorin veya LPG gibi yakıtları yakarak ısı enerjisi üreten ısı makineleri olabileceği gibi, akarsu veya rüzgâr gibi doğal kaynakları kullanan ya da elektrik enerjisini doğrudan harekete çeviren sistemler de olabilir. Günümüzde bu makineler taşıtlardan jeneratörlere, sanayi ekipmanlarından ev aletlerine kadar oldukça geniş bir alanda kullanılmaktadır.

Isı motorları

Mekanik enerjinin oluşması için gerekli olan ısı enerjisi çeşitli yakıtlardan ve motor silindirlerinin içinde veya dışında üretilebilir. Buna göre motor tipleri şunlardır:

Araba motoru 4 aşamada çalışır. Bunlar; benzinin havayla karışacak şekilde kenardaki girişten içeri boşalması, bu benzinin piston tarafından sıkıştırılması, sıkışan benzin-hava karışımının buji vasıtasıyla kıvılcım çıkarılarak ateşlenmesi ve son aşama da oluşan basınçtan ötürü pistonun ileri doğru itilmesidir.

Elektrik motorları

Alternatif akımla çalışan bir elektrik motoru
Alternatif akımla çalışan bir elektrik motoru

Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren makinelerdir.

  • DC motor: doğru akımla çalışan elektrik motorlarıdır ve fırçalı ve fırçasız (BLDC) olmak üzere iki tipi bulunmaktadır. Sabit bir manyetik alan içindeki iletken telden akım geçirilmesiyle oluşan itme kuvveti sayesinde çalışır. Akımın yönü, mekanik fırçalar veya elektronik devreler yardımıyla sürekli değiştirilerek kesintisiz dönüş hareketi elde edilir.
  • AC motor: alternatif akımla çalışan elektrik motorlarıdır. Motorun sabit kısmındaki (stator) bobinlere uygulanan dalgalı akımın yarattığı "dönen manyetik alanın", iç kısımdaki serbest parçayı (rotor) manyetik olarak peşinden sürüklemesi prensibiyle çalışır.

Diğer motor türleri

İçten yanmalı V tipi 6 silindirli bir otomobil motoru
İçten yanmalı V tipi 6 silindirli bir otomobil motoru

Read next

In 115 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article