Tarihçe
Derik'te belediye teşkilatı 1874 tarihinde kurulmuş ve ilçe bu tarihte Diyarbakır'a bağlı iken 1923 yılından itibaren Mardin'e bağlanmıştır. 31 Ekim 1927 Cuma günü yapılan nüfus sayımında, İlçe merkezinde 528 ev, 38 dükkân, 1 cami ve 1 kilisenin bulunduğu, 1.370'i erkek ve 1.278'i kadın olmak üzere 2.657 kişinin yaşadığı, köyler ile beraber genel nüfusun ise 6.930'u erkek, 8.181'i kadın olmak üzere toplam 15.111 kişiden ibaret olduğu tespit edilmiştir.
Coğrafya
İlçenin yüzölçümü 1.381 km²dir. İlçe Mazıdağı'nın güney eteklerinden Kızıltepe-Ceylanpınar ovalarına doğru alçalan alanları kaplar. İlçe toprakları kuzeyden güneye doğru alçalmaktadır. İlçe merkezinin üç tarafı dağlarla çevrili olup, iklim karasal özelliktedir.
İlçenin ova kesimi bozkır, Mazıdağı yamaçları ise meşelerle kaplıdır. Orman alanlarındaki ağaçlar son yıllarda giderek çoğalmakta ve gürleşmektedir. İlçede en çok tahıl üretimi yapılmakla beraber sulama kuyularının kazılması ve sulama göletlerinin faaliyete sokulması ile endüstri bitkilerinin üretimi de oldukça artmıştır. Bunun yanında önemli miktarda sayılabilecek zeytinlikler, bağlar ve meyve bahçeleri de bulunmaktadır.
Derik ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 811 metredir. İlçe sınırları dahilinde bulunan dağların yüksekliği 1500 m'yi aşmamaktadır. İlçedeki dağlar Mardin Eşiği Dağları olarak adlandırılmaktadır. İlçenin ova kesimi de Harran'dan Nusaybin'e kadar uzanan ovanın bir bölümünü kaplamaktadır. Ovanın önemli bir bölümü de tarih öncesi dönemlerde faaliyet göstermiş yanardağların püskürttüğü volkanik siyah taşlar ile kaplıdır. Günümüzde sönmüş bu yanardağlardan, çimento sanayisinde hammadde olarak kullanılan klinker maddesi çıkarılmaktadır.
İlçede akarsular küçük çay ve dereciklerden oluşur. Bunlardan başlıcaları; Şéb Deresi, Turcel Deresi, Zorava Deresi ve Cırcıp Deresidir. Ayrıca devlet tarafından yaptırılan sulama amaçlı göletler de vardır. Bunlar da Künreş, Şerefli, Yıldız göletleri ile Dumluca Barajı'nın göletidir.
Ekonomi
İlçe merkezinde ikamet eden halkın geçimi bağcılık, sebzecilik, meyvecilik ve zeytinciliğe dayanmaktadır. Tarımın dışında üretime dayalı herhangi bir faaliyet bulunmamaktadır. Dağ köyleri ile Karacadağ yöresindeki köylerin geçim kaynağı hayvancılık, ova köylerinin geçim kaynağı da tarla ziraatına dayanmaktadır.
Nüfus
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1927 | 15.064 | 2.657 | 12.407 |
| 1935 | 20.190 | 3.045 | 17.145 |
| 1940 | 15.040 | 3.271 | 11.769 |
| 1945 | 16.300 | 3.586 | 12.714 |
| 1950 | 19.201 | 3.844 | 15.357 |
| 1955 | 22.283 | 5.466 | 16.817 |
| 1960 | 23.906 | 5.660 | 18.246 |
| 1965 | 28.671 | 6.684 | 21.987 |
| 1970 | 36.855 | 11.170 | 25.685 |
| 1975 | 39.318 | 13.292 | 26.026 |
| 1980 | 42.887 | 15.288 | 27.599 |
| 1985 | 45.011 | 13.975 | 31.036 |
| 1990 | 45.983 | 13.201 | 32.782 |
| 2000 | 55.278 | 19.806 | 35.472 |
| 2007 | 58.151 | 19.535 | 38.616 |
| 2008 | 57.237 | 19.704 | 37.533 |
| 2009 | 57.240 | 19.561 | 37.679 |
| 2010 | 58.213 | 20.266 | 37.947 |
| 2011 | 58.658 | 20.364 | 38.294 |
| 2012 | 59.960 | 20.668 | 39.292 |
| 2013 | 61.226 | 61.226 | veri yok |
| 2014 | 61.320 | 61.320 | veri yok |
| 2015 | 62.175 | 62.175 | veri yok |
| 2016 | 61.523 | 61.523 | veri yok |
| 2017 | 61.335 | 61.335 | veri yok |
| 2018 | 61.830 | 61.830 | veri yok |
| 2019 | 61.706 | 61.706 | veri yok |
| 2020 | 62.611 | 62.611 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
