factograf
TR

Finlandiya'ya bağlı takımadalar, özerk bölge

Åland

Åland

Key facts

nüfus30.836
alanı1.583km²
nedirbölge (Finlandiya), özerk bölge
ülkesiFinlandiya
başkentMariehamn
deniz seviyesinden yüksekliği129m
başkanı veya başkanlarıKatrin Sjögren
zaman dilimiUTC+02.00
para birimiEuro
resmî dilİsveççe
All data from the card 19
Başkentve en büyük şehir
Mariehamn
Resmî dil(ler)
İsveççe
Demonim
Ålandlı, Finlandiyalı, Fin
Hükûmet
Özerk bölge
• Vali
Marine Holm-Johansson
• Başbakan
Veronica Thörnroos
Yasama organı
Lagting
• Özerklik
7 Mayıs 1920
• Tanınma
9 Haziran 1921
• Toplam
1582.71 km2
• Su (%)
%89
• 2020 sayımı
30,129
• Yoğunluk
19,07/km2
Para birimi
Euro (€) (EUR)
Zaman dilimi
UTC+2 (DAYZ)
• Yaz (YSU)
UTC+3 (DAYS)
Telefon kodu
+358 (alan kodu 18)
ISO 3166 kodu
AX
İnternet alan adı
.ax

Åland (Fince; Ahvenanmaa, İsveççe; Åland), Güneybatı Finlandiya'da Ahvenanmaa Özerk Bölgesi'ni (maakunta) oluşturan takımadalar. Botni Körfezi girişinde, Aland Denizi'nin doğusunda, İsveç kıyılarının 25 mil açığındadır. Yalnızca 80 ada üzerinde yerleşme vardır; bunun dışında 6 bin ada ıssızdır. Alçak kayalıklarla birlikte yüzölçümü 1.481 km²dir.

Tarihi

Ada halkı 12. yüzyılda İsveçli misyonerlerce Hristiyanlaştırılmıştır. İsveç'e karşı büyük bir deniz zaferi kazanan Rus Çarı I. Petro 1714'te adaları ele geçirmiştir. 1917'de Finlandiya bağımsızlığını ilan edince Åland halkı kendi kaderini tayin hakkı istedi. Finlandiya, adaların özerkliğini kabul etmekle beraber ayrılmalarına karşı çıktı. Finlandiya, sorunun çözümü için Milletler Cemiyeti'ne başvurdu. Milletler Cemiyeti'nde oluşturulan bir komisyon adalara özerklik verilmesi şartıyla Finlandiya'nın egemenliğinin tanınmasına karar verdi. Karara göre, tarafsızlığı hükme bağlanan Åland Adaları, hiçbir zaman silahlandırılamayacak, askerî üs olarak kullanılmayacaktı. Finlandiya 6 Mayıs 1920'de Åland Adaları'na özerklik tanıyarak kendi eyalet parlamentosu kurma hakkı verdi.

Ekonomisi

Adanın başlıca geçim kaynağı gemiciliktir. Ticaret malları taşınarak gelir elde edilir. Adada bir başka önemli geçim kaynağı ise çiftlik işletmeciliği ve balıkçılıktır. Birkaç önemli ileri teknoloji fabrikalar kurulmuş olsa da gemicilik şirketleri haricindeki işletmelerin hepsi 10 - 15'ten az işçi çalıştıran küçük kuruluşlardır. İşsizlik oranı %1,8'dir. Adanın bazı bölümlerinde gümrüksüz satıştan önemli paralar kazanılır.

Belediyeler

Yönetim

Özerklik yasası, Åland hükûmetine yönetimde sorumluluk verir. Yargı, vergi tahsilatı, gümrük, sörvey ve sahil güvenlik ise Åland hükûmetinin sorumluluğundadır.

İl İdaresi, Åland'daki genel Fin devlet kurumudur. Finlandiya hükûmetinin Åland'daki temsilcisi validir. Åland Parlamento Başkanı Finlandiya Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Görevleri, Åland delegasyonuna başkanlık etmek ve başkan adına parlamento oturumlarını açıp kapatmaktır.

Galeri

7 images

Read next

In 146 languages

TürkçeAcèhAfrikaansአማርኛaragonésÆngliscअंगिकाالعربيةasturianuazərbaycancaбашҡортсаBasa BaliBoarischBikol Centralбеларуская (тарашкевіца)беларускаяBetawiбългарскиBislamaবাংলাbrezhonegbosanskicatalà閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄нохчийнCebuanoᏣᎳᎩکوردیčeštinaCymraegdanskDeutschZazakidolnoserbskiΕλληνικάEnglishEsperantoespañoleestieuskaraفارسیsuomivõroføroysktfrançaisarpetanNordfriiskFryskGaeilgeGagauzGàidhliggalegoGaelgHausa客家語 / Hak-kâ-ngîHawaiʻiעבריתहिन्दीhrvatskihornjoserbscemagyarհայերենBahasa IndonesiaIdoíslenskaitaliano日本語Jawaქართულიқазақша한국어kurdîкомиkernowekкыргызчаLatinaLëtzebuergeschLimburgsLigurelombardlietuviųlatviešuMāoriмакедонскиമലയാളംमराठीBahasa MelayuэрзяньمازِرونیNedersaksiesNederlandsnorsk nynorsknorskNovialoccitanиронਪੰਜਾਬੀPapiamentupolskiپنجابیپښتوportuguêsRuna SimiromânăрусскийрусиньскыйIkinyarwandasarduScotsسنڌيdavvisámegiellasrpskohrvatski / српскохрватскиတႆးSimple Englishslovenčinaslovenščinaanarâškielâshqipсрпски / srpskiSundasvenskaKiswahiliதமிழ்తెలుగుtetunтоҷикӣไทยTagalogтатарча / tatarçaукраїнськаاردوoʻzbekcha / ўзбекчаvènetovepsän kel’Tiếng ViệtWest-VlamsWinarayWolof吴语isiXhosaმარგალურიYorùbáZeêuws閩南語 / Bân-lâm-gí粵語中文

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article