Malta

Sipërfaqja

Sipërfaqja e përgjithshme e Maltës është 316 km², shtrihet rreth koordinatave gjeografike 35 50 V, 14 35 L. Vija bregdetare e Maltës është 196.8 km e gjatë duke mos llogaritur 56.01 km të ishujt e Gozosë (ang.: the island of Goz). Malta është një grup ishujsh dhe nuk ndanë kufi tokësorë me ndonjë vend.

Pjesa më e madhe e relievit të Maltës është terren i rrafshët dhe i lëmuar, të formuar si ujdhesa pranë bregut të detit. Pika më e ultë e relievit gjendet përgjatë bregdetit (0m) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 253 metrave në vendin e quajtur Ta'Dmejrek.

Klima

Klima e Maltës është klimë e mesdhetare e nxehtë me verë të thatë e dimër të butë me reshje shiu.

Historia e Maltës është mijëra vjeçare. Ajo kaloi nga duart e grekeve tek romaket, pastaj tek bizantinet. Ne shekullin e 9 u pushtua nga arabet ndërsa ne shekullin XI u pushtua nga Mbretëria e Sicilisë. Në vitin 1282 kaloi tek spanjollët të cilët ua dorëzuan më 1530 Urdhërit të Maltës. Në vitin 1565 u rrethua nga osmanët mirëpo ky urdhër e mbrojti me sukses ishullin. Si rrjedhojë një vit më vonë u formua qyteti La Valleta që e mori emrin nga udhëheqësi i Urdhërit të Maltës, Zhan Parisot de la Valleta. Në vitin 1798, Urdhëri i Maltës u detyrua t'ua dorëzonte pa lufte francezëve. Mirëpo më 1800 u pushtua nga anglezët dhe qëndroi një kohe të gjatë nën sundimin e tyre. Gjate Luftës se Dyte Botërore ajo u be arene ndërluftuese. Më 21 shtator 1964, Malta shpalli pavarësinë nga Anglia ndërsa më 1 dhjetor 1964 u pranua si anëtare e OKB-së. Më 1974 u shall republikë, ndërsa pas 30 vjetësh, më 1 maj 2004 u pranua në Bashkimin Evropian. Nga 1 janari 2008 pranoi Euronë si valutë kombëtare dhe kësisoj u bë pjesë e Eurozonës.

• Malta ka 405.165 banorë (korrik 2009)
• Struktura e moshës:

Nga 0-14 vjet: 16,1% (33.526 meshkuj / femra 31780)

nga 15-64 vjet: 69,4% (142.491 meshkuj / femra 138769)

nga 65 vjeç e më tepër: 14,5% (25.406 meshkuj / femra 33193) (2009)

• Mosha Mesatare e popullsisë:

e përgjithshme: 39,5 vite

e mashkujve: 38,1 vjet

e femrave: 40,9 vjet (2009)

• Shkalla e rritjes së popullsisë së Maltës është:

0,4% (2009).Në vendin e vend 163 në botë.

• Shkalla e lindjes:

10,36 lindje / 1000 popullsia (2009)

Në vendin e vend 189 në botë.

• Shkalla e vdekshmërisë:

8,38 vdekje / 1000 popullsisë (korrik 2009) Radhitet në vendin e 98 në botë

• Shkalla e vdekshmërisë së foshnjove:

shkalla e përgjithshme: 3,75 vdekje / 1000 lindje të gjalla

Radhitet në vendi e 213 në botë,

tek meshkujt: 4,2 vdekje / 1000 lindje të gjalla

tek femra: 3,27 vdekje / 1000 lindje të gjalla (2009)

• Jetëgjatësia:

Popullsia e përgjithshme: 79,44 vjet

Radhitet në vendin e 29 në botë

mashkujt: 77,21 vjet

femrat: 81,8 vjet (2009)

• Koeficientët total të fertilitetit:

1,51 fëmijët e lindur /nji grua (2009)

Qytetet e Maltës

Përbërja etnike

Gjuhët

Maltezisht

Besimet fetare

Gabim: Nuk u specifikua asnjë faqe (Ndihmë!). Feja zyrtare në shtetin e Maltës është ajo katolike. Malta është vendi me përqindjen më të madhe të popullsisë së saj të besimit katolik në Evropë dhe në botë.

Që nga 1993 Malta ndahet në 68 njësi administrative të quajtura konsuj lokal (org.:kunsill lokali. Kjo është edhe vetmja formë e administrimit pas decentralizimit që parashikonte të mos ketë ndonjë nivel më të lartë.

• Attard
• Balzan
• Birgu (Vittoriosa)
• Birkirkara
• Birżebbuġa
• Bormla (Cospicua)
• Dingli
• Fgura
• Floriana
• Gudja
• Gżira
• Għargħur
• Għaxaq
• Ħamrun
• Iklin
• Kalkara
• Kirkop
• Lija
• Luqa
• Marsa
• Marsaskala
• Marsaxlokk
• Mdina (Rabat)
• Mellieħa
• Mġarr
• Mosta
• Mqabba
• Msida
• Mtarfa

• Naxxar
• Paola (Raħal Ġdid)
• Pembroke
• Pietà
• Qormi
• Qrendi
• Rabat
• Safi
• San Ġiljan
• Santa Luċija
• San Pawl il-Baħar
• San Ġwann
• Santa Venera
• Isla (Senglea)
• Siġġiewi
• Sliema
• Swieqi
• Ta' Xbiex
• Tarxien
• Valletta
• Xgħajra
• Żabbar
• Żebbug
• Żejtun
• Żurrieq

• Fontana
• Għajnsielem
• Għarb
• Għasri
• Kerċem
• Munxar
• Nadur
• Qala
• Rabat (Victoria)
• San Lawrenz
• Sannat
• Xagħra
• Xewkija
• Żebbuġ

Gabim citimi: Etiketat <ref> ekzistojnë për një grup të quajtur "lower-alpha", por nuk u gjet etiketa korresponduese <references group="lower-alpha"/>