Alcide De Gasperi

De Gasperi lindi në Pieve Tesino më 3 prill 1881, kur Trentino ishte ende pjesë e Perandorisë austro-hungareze. Ai u rrit në një mjedis thellësisht katolik dhe kreu studimet e mesme në Trento. Në vitin 1900 u regjistrua në Universitetin e Vjenës, ku studioi filozofi dhe letërsi, dhe u diplomua në vitin 1905 me një tezë mbi Carlo Gozzi-n.

Vitet e kaluara në Vjenë qenë vendimtare për formimin e tij politik dhe kulturor. Pikërisht aty ai u afrua me lëvizjen katolike sociale dhe me idenë e një politike të frymëzuar nga katolicizmi demokratik e social.

Që në rini De Gasperi u angazhua në mbrojtje të identitetit italian të Trentino-s dhe në lëvizjen katolike të krahinës. Në vitin 1905 u bë drejtor i gazetës Il Trentino, përmes së cilës mbrojti të drejtat politike e kulturore të italianëve të rajonit.

Në vitin 1911 u zgjodh deputet trentin në Parlamentin e Vjenës, ku qëndroi deri në fund të Luftës së Parë Botërore. Në atë periudhë ai mbrojti autonominë e Trentino-s dhe të drejtat e popullsisë italiane brenda perandorisë.

Pas bashkimit të Trentino-s me Italinë, De Gasperi hyri në jetën politike italiane dhe u bë një nga figurat kryesore të Partisë Popullore Italiane. Në vitin 1921 u zgjodh deputet në Parlamentin italian, ndërsa në vitin 1924 u bë sekretar politik i partisë.

Pas forcimit të regjimit fashist, ai u përndoq politikisht dhe kaloi edhe në burg. Në vitet e diktaturës u tërhoq nga jeta politike aktive dhe punoi për një kohë të gjatë në Bibliotekën e Vatikanit, duke mbetur megjithatë një pikë referimi për katolikët antifashistë.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore De Gasperi ishte ndër themeluesit e Demokristianëve, të cilët u bënë forca qendrore e Italisë republikane të pasluftës. Në dhjetor 1944 u bë ministër i Punëve të Jashtme dhe më 10 dhjetor 1945 mori detyrën e kryeministrit.

Ai drejtoi Italinë në një nga periudhat më të vështira të historisë së saj bashkëkohore: kalimin nga monarkia në republikë, hartimin e Kushtetutës, rindërtimin ekonomik dhe politik të shtetit, si edhe fillimin e vendosjes së Italisë në kampin perëndimor në vitet e para të Luftës së Ftohtë.

Qeveritë e tij shoqëruan edhe rimëkëmbjen ekonomike italiane, mbështetjen amerikane të planit Marshall dhe konsolidimin e sistemit demokratik të pasluftës.

De Gasperi drejtoi tetë qeveri radhazi, nga dhjetori 1945 deri në gusht 1953. Ai ishte figura qendrore e politikës italiane në vitet e para të Republikës dhe arkitekti kryesor i sistemit qeverisës të pasluftës.

Në zgjedhjet e vitit 1948, nën udhëheqjen e tij, Demokristianët fituan shumicën absolute në Dhomën e Deputetëve. Kjo fitore e forcoi pozicionin e tij si udhëheqësi kryesor i Italisë së pasluftës.

Pas zgjedhjeve të vitit 1953 ai humbi qendrën e gravitetit politik që kishte mbajtur për gati një dekadë dhe më 17 gusht 1953 përfundoi mandatin e tij si kryeministër.

De Gasperi konsiderohet një nga etërit themelues të Evropës së bashkuar. Ai ishte një nga figurat që mbështetën më fort projektin e integrimit evropian, sidomos në fazën e parë të Komunitetit Evropian të Qymyrit dhe Çelikut dhe të planeve për një bashkim më të gjerë politik e mbrojtës evropian.

Më 11 maj 1954 u zgjodh njëzëri president i Asamblesë së Përbashkët të KEQÇ-së. Ky ishte posti i fundit i madh institucional që mbajti dhe një simbol i rolit të tij në lindjen e Evropës së bashkuar.

Në vitin 1922 u martua me Francesca Romani-n, me të cilën pati katër vajza: Maria Romana, Lucia, Cecilia dhe Paola.

Pas daljes nga jeta politike aktive, shëndeti i tij u përkeqësua shpejt. Ai vdiq më 19 gusht 1954 në Borgo Valsugana.

• Faqja në Portalin historik të Dhomës së Deputetëve
• Faqja në Fondacionin Trentino Alcide De Gasperi
• Faqja e Këshillit të BE-së mbi etërit themelues