THX 1138

THX 1138 je američki SF film snimljen 1971. godine u režiji Georgea Lucasa, kome je predstavljao njegov cjelovečernji režijski debi. Predstavlja remake Electronic Labyrinth: THX 1138 4EB, kratkog filma koga je Lucas bio režirao četiri godine ranije za vrijeme studija. Radnja je smještena u daleku budućnost, odnosno podzemni grad u kome je građanima zabranjeno iskazivati bilo kakve osjećaje, a što se sprovodi uz pomoć obaveznog korištenja psihoaktivnih droga i androida-policajaca. Protagonist, koga tumači Robert Duvall, je tehničar koji se usprkos toga zaljubi i učini trudnom svoju žensku cimericu (čiji lik tumači Maggie McOmie), te je zbog uhapšen i smješten iz zatvor iz koga izvodi spektakularni i opasni bijeg na površinu.

THX 1138 je nastao kao drugi film u produkciji American Zoetrope, studija koga je nedavno bio osnovao Lucasov prijatelj Francis Ford Coppola. Film je bio napravljen pod snažnim dojmom burnih kulturnih promjena i političkih zbivanja u Americi prethodnih godina, prije svega sukoba mladih generacija i njihove kontrakulture sa establišmentom oličenim u administraciji tadašnjeg predsjednika Nixona (čiji su se govori u jednom od ranih scenarija trebali koristiti za dijaloge likova). To se odrazilo kako na umjetne policajce koji nose uniforme i opremu 1970-ih, tako i to da je buduće distopijsko društvo dugu kosu, jedan od simbola hipijevske kontrakulture i mladih generacija, proskribiralo, odnosno inzistiralo da u ime jednakosti svi građani, bez obzira na spol, moraju nositi jednu te istu odjeću i biti ćelavi. THX 1138 je zbog toga izazvao pažnju i time da su svi likovi bili bez kose, a u svrhu promocije se prije samog snimanja organiziralo javno šišanje glumaca, zabilježeno u kratkom dokumentarnom filmu Bald: The Making of THX 1138. Za scene završnog bijega su korišteni interijeri u novootvorenim i "futurističkim" tunelima sistema podzemne željeznice BART u San Franciscu.

THX 1138 je nakon premijere dobio mlake kritike, te u početnoj distribuciji nije uspio vratiti uložena sredstva. Usprkos toga, tokom godina je njegova reputacija nastavila rasti, dijelom i zbog toga što je Lucas neke od njegovih scenografskih i drugih rješenja nekoliko godina kasnije koristio u svom velikom hitu Ratovi zvijezda, ali i zbog toga što su kritičari u njegovom prvom cjelovečernjem ostvarenju (i jedinom sa scenama eksplicitne golotinje i nasilja zbog kojih je dobio stroži cenzorski rejting) pronašli odraz "autentičnog", ozbiljnog i politički angažiranog filmskog autora koji nije bio kompromitiran komercijalnim imperativima njegovih kasnijih blockbustera. Lucas je svoj film često kasnije koristio kao referencu, odnosno odavao mu počast koristeći njegov naslov u detaljima svojih kasnijih djela.