Jesen

Jesen, godišnje doba između leta i zime u kojem temperatura opada, noći nastupaju znatno ranije, a biološke aktivnosti jenjavaju; jedno od četiriju godišnjih doba umjerenog pojasa. Jesen obelježljava opadanje lišća s listopadnih stabala.

Astronomski, na sjevernoj hemisferi jesen traje od septembarskog ekvinocija (oko 23. septembra) do decembarskog solsticija (oko 22. decembra), a na južnoj hemisferi od martovskog ekvinocija (oko 21. marta) do junskog solsticija (oko 22. juna); zbog eliptičnosti Zemljine orbite i time promjenljive brzine gibanja, na sjevernoj hemisferi jesen traje kraće nego na južnoj. Zavisno od hemisfere, jesenski ekvinocij može označavati 23. septembra ili 21. marta. Klimatološki, na sjevernoj hemisferi jesen obuhvaća septembar, oktobar i novembar, a na južnoj hemisferi mart, april i maj.

U nekim kulturama jesenski ekvinocij naziva se sredina jeseni ili sredjesenje (engl. mid-autumn, njem. Mittherbst, franc. mi-automne), dok se u onima s dužom temperaturnom zadrškom naziva početak jeseni.

U Sjevernoj Americi, obično se smatra da jesen počinje jesenskim (septembarskim) ekvinocijem, a završava zimskim (decembarskim) solsticijem. U sjevernoameričkoj popularnoj kulturi Dan rada (engl. Labor Day), prvi ponedjeljak u septembru, povezuje se sa završetkom ljeta i početkom jeseni; poslije ovog datuma određene ljetne tradicije, kao što je nošenje bijele odjeće, prestaju se poticati. U tradicionalnom istočnoazijskom solarnom periodu, jesen počinje oko 8. augusta i završava oko 7. novembra. U Irskoj, jesenski mjeseci su, po nacionalnoj meteorološkoj službi (Met Éireann), septembar, oktobar i novembar. Prema irskom kalendaru, koji se zasniva na drevnim keltskim tradicijama, jesen se proteže kroz august, septembar i oktobar, ili nekoliko dana poslije, zavisno od tradicije. U Australiji i Novom Zelandu, jesen službeno počinje 23. marta...