Bangui

Bangi leži na zapadnoj obali rijeke Ubangi, nešto niže od niza brzaka koji su granica dokle je rijeka plovna uzvodno. Zbog toga je glavni transportni punkt u zemlji, u kojoj se većina transporta obavlja rijekom Ubangi, a kasnije rijekom Kongo do Atlanskog oceana. Preko puta Ubangija koji je granična rijeka između Srednjoafričke Republike i Republike Kongo leži kongoanski grad Zongo s kojim se promet održava trajektima, jer nema nikakvog mosta preko rijeke. Na istoku, granica grada je planinski masiv visok 600 m, a na zapadu rijeka Mbali, tako da se Bangi rasteže prema sjeveru duž Avenije nezavisnosti (RN 2, tu se nalazi i međunarodni aerodrom Bangi M'Poko). Centar grada je pored rijeke, tu se nalazi Predsjednička palača, glavna gradska tržnica i veliki slavoluk u rimskom stilu posvećen bivšem kontraverznom caru Bokassi I.

Bangi ima vruću Tropsku klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, i izuzetno je vruće tokom cijele godine, prosječna dnevna temperatura rijetko padne ispod 30 °C. Period kiša uglavnom počinje od maja i traje do oktobra. Najviše kiše padne od kraja juna do kraja oktobra.

Grad je osnovan 1889/1890. kao francuski vojni garnizon u tadašnjoj koloniji koja se zvala Haut-Oubangui (dosl. Gornji Ubangi). Kasnije je preimenovana u Oubangui-Chari i postala je dio Francuske Ekvatorijalne Afrike. Grad je dobio ime po brzacima na rijeci Ubangi, koji počinju odmah iznad grada. Grad se razvio oko francuskog garnizona na rijeci, koji je pored vojničkog postao i administrativni centar kolonije Ubangi-Chari od 1903. do 1960. godine, a nakon stjecanja nezavisnosti 1960. i glavni grad Centralnoafričke Republike.

Bangi je punio naslovnice svjetskih novina za vladavine Bokassu koji se vlasti domogao nakon vojnog udara 1966. i vladao zemljom do 1979. kao diktator. Njegovi kontraverzni potezi poput proglašenja carem 1976. i dvorskih rituala bili su tema ismijavanja, ali i ljutnje i ogorčenja ondašnjeg svijeta (pričalo se da je kanibal i za to je kasnije i optužen). Nasilje u Bangiju je buknulo nakon izbora održanih u martu 1981. koji su se odvijali nakon što je francuska vojska 1979. svrgnula s vlasti Bokassu te ga zamijenila bivšim predsjednikom Davidom Dackom, kojeg je Bokassa ranije svrgnuo. Protivnici nepopularnog Dacka opkolili su Bangi i prisilili ga da pobjegne iz zemlje u egzil. Nakon tog je vođa pobunjenika Andre Kolingba formirao vojnu vladu (Comité Militaire pour le Redressement National). Grad je pretrpio značajna oštećenja za vrijeme pokušaja državnih udara kasnih 1990-ih i ranih 2000-ih. Tada je došlo do masovnih pljački, razbijanja i uništavanja zgrada i imovine.

Najveća atrakcija u gradu je Muzej Boganda s velikom kolekcijom tradicionalnih afričkih muzičkih instrumenata, oružja, alata i predmeta za svakodnevnu upotrebu, uz stalni postav ruralne arhitekture.

Bangui je prije svega velika riječna luka, preko koje se izvoze dijamanti, pamuk, drvo, kava i sisal i dostavlja sva uvozna roba za zemlju. Najviše zaposlenih radi u državnoj administraciji, trgovini i uslužnom sektoru. Ima i nešto malo industrijskih poduzeća; pivovara i sapunara. Grad ima i međunarodni aerodrom Bangi M'Poko (IATA kod BGF). Cestama je povezan s gradovima u Kamerunu, Čadu, Sudanu i zemlji. Bangi ima i univerzitet osnovan 1969. godine, Nacionalnu umjetničku školu osnovanu 1966. godine, te nekoliko naučnih i tehnoloških istraživačkih instituta.

• Bangui na portalu Encyclopædia Britannica (en)