لڊوگ وان بيٿوون (Ludwig van Beethoven؛ 17 ڊسمبر 1770 – 26 مارچ 1827) هڪ جرمن موسيقيڪار ۽ پيانو نواز هو. کيس مغربي موسيقيءَ جي تاريخ جي سڀ کان وڌيڪ احترام جوڳي شخصيتن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي. سندس فن پارا ڪلاسيڪل دور کان رومانوي دور (Romantic era) تائين جي منتقليءَ جو اهم حصو آهن.
شروعاتي زندگي ۽ تعليم
بيٿوون جرمنيءَ جي شهر بون ۾ پيدا ٿيو. ننڍپڻ ۾ ئي هن جي موسيقيءَ جي صلاحيت ظاهر ٿي وئي هئي. هن کي شروعات ۾ سندس پيءُ جوهان وان بيٿوون سخت تربيت ڏني، ۽ پوءِ هن ڪرسچن گوٽلوب نيفي کان سکيا ورتي. 21 سالن جي عمر ۾ هو ويانا منتقل ٿي ويو، جتي هن عظيم موسيقيڪار جوزف هيڊن کان موسيقي ترتيب ڏيڻ (Composition) سکي.
ٻوڙو ٿيڻ ۽ فني پختگي
بيٿوون جي زندگيءَ جو سڀ کان ڏکوئيندڙ پهلو اهو هو ته تقريبن 1798ع کان کيس ٻوڙائڻ (ساهي ٻڌڻ ۾ تڪليف) جون علامتون شروع ٿيون. ان جي باوجود هن موسيقي لکڻ جاري رکي.
- درمياني دور (1802–1812): هن دور کي اڪثر "هيروڪ" (Heroic) چيو ويندو آهي، جنهن ۾ هن پنهنجي ٽين ۽ پنجين سمفوني تيار ڪئي.
- 1815ع تائين سندس ٻڌڻ جي قوت ايتري ختم ٿي وئي جو هن عوامي سطح تي پرفارم ڪرڻ ڇڏي ڏنو.
آخري شاهڪار
پنهنجي زندگيءَ جي آخري سالن ۾، مڪمل طور ٻوڙو هجڻ جي باوجود، بيٿوون ڪجهه اهڙا فن پارا تخليق ڪيا جيڪي اڄ به حيرت جو باعث آهن:
- نائين سمفوني (Symphony No. 9): هيءَ پهرين وڏي سمفوني هئي جنهن ۾ آواز (Choir) جو استعمال ڪيو ويو.
- مسا سولمنس (Missa solemnis): هڪ عظيم مذهبي موسيقيءَ جو مجموعو.
- هن جو واحد اوپيرا فيڊيليو (Fidelio) پڻ هن دور ۾ پنهنجي آخري صورت تائين پهتو.
وفات
ڪيترن ئي مهينن جي بيماريءَ کان پوءِ، بيٿوون 26 مارچ 1827ع تي 56 سالن جي ڄمار ۾ وفات ڪئي.
