factograf
SD

تفرقي مساوات

تفرقي مساوات

ڊفرنشل مساوات (Differential equation) رياضي ۾ هڪ اهڙي مساوات آهي جيڪا هڪ يا هڪ کان وڌيڪ اڻڄاتل تفاعلن (Unknown functions) ۽ انهن جي مشتقن (Derivatives) جي وچ ۾ تعلق کي ظاهر ڪري ٿي.

اهميت ۽ استعمال

عملي طور تي، اهي تفاعل عام طور تي طبعي مقدارن کي ظاهر ڪن ٿا، جڏهن ته انهن جا مشتق انهن جي تبديليءَ جي شرح کي ظاهر ڪن ٿا. اها مساوات انهن ٻنهي جي وچ ۾ هڪ تعلق قائم ڪري ٿي.

  • سائنسي استعمال: هي مساواتون انجنيئرنگ، فزڪس، اقتصاديات ۽ حياتيات جهڙن شعبن ۾ اهم ڪردار ادا ڪن ٿيون.
  • سائنسي قانون: اڪثر قدرتي قانون ۽ رياضياتي ماڊل ڊفرنشل مساواتن جي صورت ۾ بيان ڪيا ويندا آهن.

حل ۽ خاصيتون

ڊفرنشل مساواتن جي مطالعي جو وڏو حصو انهن جي حلن (Solutions) ۽ انهن جي خاصيتن تي ٻڌل هوندو آهي.

  1. واضح فارمولا: صرف ساديون ڊفرنشل مساواتون ئي واضح فارمولن ذريعي حل ڪري سگهجن ٿيون.
  2. اندازو لڳائڻ: اڪثر حالتن ۾، جڏهن صحيح حل ممڪن نه هوندو آهي، ته ڪمپيوٽر جي مدد سان عددن (Numerical methods) ذريعي انهن جو اندازي وارو حل معلوم ڪيو ويندو آهي.

ڊائنامڪل سسٽم

ڊائنامڪل سسٽم جو نظريو (Theory of dynamical systems) حلن جي معيار تي ڌيان ڏئي ٿو، جهڙوڪ وقت سان گڏ انهن جو اوسط ورتاءُ ڪيئن رهندو.

Read next

In 105 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article