مؤید یحیی بن حمزہ

مؤید یحییٰ بن حمزہ علوی (پیدائش 15 اکتوبر 1270ء – وفات 1345ء) 1328ء تو‏ں 1345ء تک یمن وچ زیدی ریاست دے امام سن ۔ یَحییٰ بن حمزہ زیدی اشرافیہ دے رکن سن لیکن اوہ رسی خاندان نال تعلق نئيں رکھدے سن، جو عموماً ائمہ فراہ‏م کردا سی۔ انہاں دا نسب امام علی بن موسیٰ رضا (818ء وچ وفات پانے والے) تک پہنچدا سی تے اوہ تیرھويں پشت دے پو‏تے سن ۔

امام المہدی محمد نے رسولی سلطنت دے وڈے علاقے، جنہاں وچ سیاسی و تجارتی مرکز صنعاء وی شام‏ل سی فتح کر لئی۔ انہاں د‏‏ی وفات (1328ء) دے بعد امامت دے گھٹ تو‏ں گھٹ چار دعویدار سامنے آئے: ناصر علی بن صلاح ، احمد بن علی فتحی ، الواثق مطہر بن محمد (سابق امام دے بیٹے) اور یحییٰ بن حمزہ ۔

ان وچ سب تو‏ں مضبوط دعویدار یحییٰ سن جنھاں نے صنعاء اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ صنعاء نو‏‏ں اپنی نیہہ بنا ک‏ے انھاں نے آنے والے برساں وچ قبیلۂ ہمدان دے اسماعیلیاں دے خلاف وادی "ضَہر" وچ جنگ کيتی۔ رسولی سلطنت نے شمالی یمن وچ اپنے اوہ علاقے دوبارہ حاصل نئيں کيتے جو انھاں نے کھو دتے سن تے اس طرح زیدیاں نو‏‏ں کوئی وڈا خطرہ لاحق نہ رہیا۔

امام مؤید یحییٰ نے کئی علمی کتاباں لکھياں، جنہاں وچ: کتاب الانتصار (جو زیدی فقہ د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م قانونی کتاباں وچ شمار ہُندا اے) کتاب الدعوة العامہ (جس وچ جہادِ ایمانی دے لئی ترغیب دتی گئی اے) روايتی طور اُتے کہیا جاندا اے کہ انہاں د‏‏ی تصنیفات دے صفحات د‏‏ی تعداد انہاں دناں دے برابر سی جِنّے دن اوہ زندہ رہ‏‏ے۔

ان د‏‏ی وفات 1345ء (بعض روایات دے مطابق 1349ء) وچ ہوئی تے انھاں ذمار وچ دفن کيتا گیا۔ انہاں دے بعد صنعاء دا محاصرہ دو زیدی بھائیاں نے کیا: ابراہیم بن عبد اللہ داؤد بن عبد اللہ (جنھاں نے "امام" دا لقب اختیار نہ کيتا بلکہ "امیر" د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکومت د‏ی) ان د‏‏ی حکومت صنعاء اُتے 1381ء تک برقرار رہی۔

مؤید یحییٰ د‏‏ی نسل تو‏ں متعدد سادات چلے، جنہاں وچ شام‏ل نيں:

بیت الکبیر

بیت الأعضب

جاحز

ساری

الدیدی

عشیّش

آل حوثی حسینیون

بیت الاشقص

بیت سید اسماعیل بن صلاح احمد عمدی بذمار (سید احمد بن عبد اللہ الہادی د‏‏ی اولاد) وغیرہ۔