Conta

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

	Aiuto per la lettura
	Ayuda para la lectura
	Help for Reading
	Rintré ant la Piòla
	Contaté j'Aministrator
	Lìber për Amprende
	Coression ortogràfica
	Tastadura piemontèisa
	Portaj e Proget
	Agiut pr'ij Contributor
	Travajòt sempi

An general, na conta a l'é na stòria sempia adressà a le masnà.

As arteuvo soens ij midem përsonage ant le conte: dij pare e mare gram, dle prinsipësse gentile e grassiose, dj'anciarmant prinsi coragios, dj'òrch ch'a mangio ij cit, dle brave faje, dij luv grand e gram. Ël përsonage prinsipal a sërca sempe cheicòs (pr'esempi ëd resté viv, ëd salvé cheidun al qual a veul bin) o cheidun (soens un prinsi o na prinsipëssa). A ancàpito tante còse e la fin a l'é soens giojosa. Le stòrie a finisso con na moral.
Le conte a parlo, an manera indireta, d'argoment universaj.

La conta a resta motobin selebrà findi a la prima mità dël sécol ch'a fa XVIII. A-i é dj'autor ch'a scrivo dle conte për critiché la sossietà, parlé ëd fàit ëstòrich o difende dj'idèje tanme ël rispet dij drit ëd l'òm, la toleransa, la libertà. A son dle conte filosòfiche, scrivùe për ij grand e nen për le masnà. Le pì avosà a son cole ëd Voltaire: Zadig ou la destinée (1747), Micromégas (1752), Candide ou l'optimisme (1759). As peulo ëdcò sité Diderot con Jacques le fataliste (1796) e Montesquieu con le Lettres persanes (1721).

Pì tard a jë s-ciòd un neuv géner ëd conte: le conte fantàstiche.
Ant le conte dle faje, tut a l'é fòra-via e dzornatural e gnun a së sburdiss. Nopà, ël mond ëd le conte fantàstiche a l'é real, a-i é mach n'element a esse dzornatural o inspiegàbil.
Ij prim a scrive dle conte fantàstiche a son Hoffmann (1776-1822) e Achim von Arnim (1781-1831); ël pì arnomà scritor dël géner a sarà Edgar Allan Poe (1809-1849).

A parte da la sconda mità dël sécol ch'a fa XIX, scritor arnomà ëd conte a son la contëssa ëd Ségur (1799-1874; ij Nouveaux contes de fées a son dël 1857), Carlo Collodi (1826-1890), Marcel Aymé (1902-1967; ij Contes du chat perché a son dël 1934) e Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944; Le petit prince a l'é dël 1943).