Wirus Nipah to wirus przenoszony przez nietoperze, będący czynnikiem zoonotycznym, który wywołuje zakażenie Nipah u ludzi i innych zwierząt. Choroba ma bardzo wysoki wskaźnik śmiertelności, szacowany na 40 do 75 procent. Ogniska zakażeń odnotowano w Indiach, Malezji i Singapurze. Wirus należy do rodzaju Henipavirus, obok wirusa Hendra, który również wywoływał ogniska choroby.
Wirusologia i receptory

Genom wirusa Nipah stanowi jednoniciowa cząsteczka RNA, dłuższa niż u większości innych paramyksowirusów. Jego glikoproteina powierzchniowa tworzy strukturę wiążącą się z receptorami komórek gospodarza, głównie efrynami B2 i B3. Ponieważ domena główna glikoproteiny wywołuje silne odpowiedzi przeciwciał, stanowi ona główny cel prac nad szczepionkami i terapią przeciwciałami, a jedno z przeciwciał zastosowano w przypadkach użycia współczulnego i ukończono nim wczesne badania kliniczne.
Ogniska zakażeń i rezerwuary

Pierwsze przypadki zidentyfikowano w 1998 roku, kiedy to wśród hodowców świń na półwyspie Malajskim wybuchła epidemia powodująca choroby układu nerwowego i oddechowego. Główny rezerwuar wirusa zidentyfikowano u owocożernych nietoperzy z rodziny Pteropodidae. Przypuszcza się, że przeniesienie wirusa na świnie wiązało się z nakładaniem się siedlisk nietoperzy i chlewni. Od tego czasu zakażenia zgłaszano w Indiach, natomiast do maja 2018 roku nie zaobserwowano zakażeń u ludzi w Kambodży, Tajlandii ani w Afryce.
Zagrożenia na przyszłość

Centra Kontroli i Prewencji Chorób klasyfikują wirus jako czynnik kategorii C. Światowa Organizacja Zdrowia wymienia go wśród wirusów, które mogą w przyszłości wywołać epidemie. Eksperci podkreślają potrzebę dostępnych cenowo narzędzi diagnostycznych, szczepionek i leków, a także współpracy wirusologów zajmujących się ludźmi i zwierzętami, wspierającej wczesne wykrywanie i zapobieganie zakażeniom.
