Waltheof z Melrose był XII-wiecznym cysterskim mnichem i opatem, który sprawował służbę w opactwie Melrose w Szkocji. Urodzony około 1095 roku w szlacheckiej rodzinie, był przyrodnim synem króla Dawida I Szkockiego. Choć w 1140 roku został nominowany na następcę arcybiskupa Yorku, król Stefan odrzucił jego kandydaturę. Później przeszedł z zakonu augustianów do cystersów, ostatecznie kierując klasztorem w Melrose od 1148 roku aż do śmierci w 1159 roku.
Kariera kościelna
Po rozpoczęciu życia zakonnego w prioryacie Nostell, Waltheof awansował w hierarchii kościelnej dzięki swojemu wysokiemu statusowi społecznemu. Po nieudanej próbie objęcia arcybiskupstwa w Yorku, wstąpił do zakonu cystersów w Wardon i Rievaulx. W 1148 roku został wybrany na opata Melrose, funkcję tę sprawował przez ponad dekadę. Na krótko przed śmiercią odmówił propozycji objęcia urzędu biskupa św. Andrzeja.
Kult i dziedzictwo
Po jego śmierci 3 sierpnia 1159 roku zaczęły krążyć plotki o jego świętości. Podczas gdy jego bezpośredni następca początkowo starał się zniechęcać pielgrzymów, kolejny opat, Jocelin, przyjął ten kult. W 1170 roku jego grób został otwarty, a jego ciało odnaleziono nienaruszone, co wzmocniło jego reputację jako człowieka Bożego. Jest uznawany za świętego Kościoła katolickiego, a jego wspomnienie obchodzi się 3 sierpnia.