factograf
PL
Zaloguj się

założyciel Al-Kaidy (1957–2011)

Usama ibn Ladin

  • 1 min czytania
  • W 147 językach
  • 36 obrazów
  • Artykuł autorski Factograf
Usama ibn Ladin

Usama ibn Ladin (ur. ok. 1957 lub 1958, zm. 2 maja 2011) był założycielem i pierwszym generalnym emirem Al-Kaidy, salafickiej dżihadystycznej organizacji zbrojnej, kierując nią od 1988 roku aż do chwili, gdy został zabity w 2011 roku. Powszechnie uważa się go za jedną z najważniejszych postaci islamskiego terroryzmu i ruchów dżihadystycznych na świecie. Pomagał zorganizować ataki Al-Kaidy na Stany Zjednoczone 11 września 2001 roku, co doprowadziło do prowadzonej przez USA globalnej wojny z terroryzmem. Urodzony w zamożnej saudyjskiej rodzinie, wykorzystał swój majątek do budowy sieci, która szkoliła bojowników w kilku regionach.

Powstanie Al-Kaidy

Usama ibn Ladin w 2001 roku
Usama ibn Ladin w 2001 roku
Muhammad ibn Ladin, ojciec Usamy
Muhammad ibn Ladin, ojciec Usamy
Wejście do siedziby w Dubaju saudyjskiej grupy Binladin
Wejście do siedziby w Dubaju saudyjskiej grupy Binladin
Widok z lotu ptaka na Wzgórze Świątynne, 2007
Widok z lotu ptaka na Wzgórze Świątynne, 2007
Wielki Meczet w Mekce
Wielki Meczet w Mekce
Bliźniacze Wieże, 1 i 2 World Trade Center, w pierwotnym kompleksie World Trade Center w Nowym Jorku
Bliźniacze Wieże, 1 i 2 World Trade Center, w pierwotnym kompleksie World Trade Center w Nowym Jorku
Siły afgańskich mudżahedinów w prowincji Kunar w 1987 roku
Siły afgańskich mudżahedinów w prowincji Kunar w 1987 roku
Ali Mohamed w 1989 roku
Ali Mohamed w 1989 roku
Ajman az-Zawahiri w 2001 roku
Ajman az-Zawahiri w 2001 roku
Dwa amerykańskie myśliwce opuszczające bazę lotniczą księcia Sultana w Arabii Saudyjskiej w 2000 roku, podczas operacji Southern Watch
Dwa amerykańskie myśliwce opuszczające bazę lotniczą księcia Sultana w Arabii Saudyjskiej w 2000 roku, podczas operacji Southern Watch
Algierskie czołgi rządowe w Algierze w 1991 roku, na początku algierskiej wojny domowej
Algierskie czołgi rządowe w Algierze w 1991 roku, na początku algierskiej wojny domowej
Chalid Szajk Mohammed w 2003 roku po schwytaniu
Chalid Szajk Mohammed w 2003 roku po schwytaniu
12 obrazów

Ibn Ladin przeniósł się do Afganistanu podczas wojny radziecko-afgańskiej, aby wspierać opór przeciwko radzieckiej okupacji. W 1984 roku współzałożył organizację rekrutującą zagranicznych bojowników dla afgańskich mudżahedinów, a w 1988 roku założył Al-Kaidę. Po wydaleniu z Arabii Saudyjskiej w 1991 roku za publiczny sprzeciw wobec rodziny królewskiej przeniósł się do Sudanu, a następnie powrócił do Afganistanu, gdzie Al-Kaida sprzymierzyła się z talibami. Zamachy bombowe na ambasady USA we Wschodniej Afryce w 1998 roku skłoniły Stany Zjednoczone i Organizację Narodów Zjednoczonych do uznania go za terrorystę.

Ataki z 11 września

World Trade Center po zamachu bombowym z 1993 roku
World Trade Center po zamachu bombowym z 1993 roku
Regiony, do których udali się islamscy ekstremiści, którzy szkolili się w afgańskich obozach Al-Kaidy
Regiony, do których udali się islamscy ekstremiści, którzy szkolili się w afgańskich obozach Al-Kaidy
Dziennikarz Hamid Mir przeprowadzający wywiad z ibn Ladinem, ok. 1997–1998
Dziennikarz Hamid Mir przeprowadzający wywiad z ibn Ladinem, ok. 1997–1998
Skutki zamachu bombowego na ambasadę USA w Nairobi w Kenii w 1998 roku
Skutki zamachu bombowego na ambasadę USA w Nairobi w Kenii w 1998 roku
Burta USS Cole po zbombardowaniu w 2000 roku
Burta USS Cole po zbombardowaniu w 2000 roku
Lot United Airlines 175 uderza w 2 World Trade Center, podczas gdy 1 World Trade Center płonie po wcześniejszym uderzeniu lotu American Airlines 11
Lot United Airlines 175 uderza w 2 World Trade Center, podczas gdy 1 World Trade Center płonie po wcześniejszym uderzeniu lotu American Airlines 11
Fotografia z następstw ataków z 11 września 2001 roku
Fotografia z następstw ataków z 11 września 2001 roku
Fotografia wykonana przez Andreę Booher w Nowym Jorku 28 września 2001 roku
Fotografia wykonana przez Andreę Booher w Nowym Jorku 28 września 2001 roku
Klatka z nagrania wideo ibn Ladina (po prawej) opublikowanego 13 grudnia 2001 roku
Klatka z nagrania wideo ibn Ladina (po prawej) opublikowanego 13 grudnia 2001 roku
Plakat poszukiwanych talibów z wyznaczoną nagrodą
Plakat poszukiwanych talibów z wyznaczoną nagrodą
Plakat z nagrodą za Usamę ibn Ladina i Ajmana az-Zawahiriego
Plakat z nagrodą za Usamę ibn Ladina i Ajmana az-Zawahiriego
Ibn Ladin i az-Zawahiri w Kabulu w Afganistanie, 8 listopada 2001 roku
Ibn Ladin i az-Zawahiri w Kabulu w Afganistanie, 8 listopada 2001 roku
12 obrazów

Uważa się, że ibn Ladin i Chalid Szajk Mohammed zaplanowali ataki z 11 września 2001 roku, podczas których dziewiętnastu członków Al-Kaidy porwało cztery samoloty pasażerskie. Dwa z nich uderzyły w wieże World Trade Center w Nowym Jorku, jeden w Pentagon, a kolejny rozbił się w Pensylwanii. Ataki bezpośrednio zabiły 2977 osób, a Stany Zjednoczone w ich następstwie najechały Afganistan i obaliły rządy talibów. Ibn Ladin uciekł do Pakistanu, a później mieszkał w Abbottabadzie, gdzie w 2011 roku zginął w wyniku nalotu sił amerykańskich.

Dziedzictwo i odbiór

Kompleks Usamy ibn Ladina
Kompleks Usamy ibn Ladina
Lista ofiar zamachów bombowych na Bali w 2002 roku, wyeksponowana w jednym z miejsc zamachów
Lista ofiar zamachów bombowych na Bali w 2002 roku, wyeksponowana w jednym z miejsc zamachów
Portret Abu Musaba az-Zarkawiego
Portret Abu Musaba az-Zarkawiego
Państwo Islamskie Iraku
Państwo Islamskie Iraku
Obraz przedstawiający postarzoną twarz ibn Ladina, opublikowany przez FBI podczas poszukiwań, który wzbudził kontrowersje, ponieważ zawierał twarz hiszpańskiego polityka Gaspara Llamazaresa
Obraz przedstawiający postarzoną twarz ibn Ladina, opublikowany przez FBI podczas poszukiwań, który wzbudził kontrowersje, ponieważ zawierał twarz hiszpańskiego polityka Gaspara Llamazaresa
Obama i Biden czekają na nowe informacje o ibn Ladinie
Obama i Biden czekają na nowe informacje o ibn Ladinie
Zabity ibn Ladin, fotografia opublikowana w 2011 roku
Zabity ibn Ladin, fotografia opublikowana w 2011 roku
Ahmad Szudża Paszy, szef Inter-Services Intelligence w latach 2008–2012
Ahmad Szudża Paszy, szef Inter-Services Intelligence w latach 2008–2012
Memoriał i Muzeum 11 Września
Memoriał i Muzeum 11 Września
Kontrola bezpieczeństwa wybranej osoby
Kontrola bezpieczeństwa wybranej osoby
Fotografia z podpisem w języku perskim
Fotografia z podpisem w języku perskim
11 obrazów

Sondaże wskazują, że większość muzułmanów ma negatywną opinię o ibn Ladinie, podczas gdy wielu islamistów uważa go za bohatera. Poza tym jest powszechnie postrzegany jako symbol terroryzmu i masowych mordów. Jego zabicie stanowiło istotne wydarzenie w długim konflikcie między Al-Kaidą a rządami zachodnimi, a jego następcą na stanowisku przywódcy organizacji został Ajman az-Zawahiri.

W 147 językach

PolskiČeštinaDeutschEnglishEspañolFrançaisItaliano日本語PortuguêsРусскийУкраїнська中文AfrikaansShqipአማርኛAragoneseالعربيةEgyptian ArabicAsturianuঅসমীয়াAzbAzərbaycanbat-smgBikolБеларускаяБългарскиBhojpuriবাংলাBrezhonegBosanskiCatalàCdoCebuanoکوردیی ناوەندیCymraegDanskZazaDolnoserbšćinaΕλληνικάEsperantoEestiEuskaraExtremaduranفارسیSuomiFøroysktFurlanFryskGaeilgeGalegoHakka ChineseHausaעבריתFiji Hindiहिन्दीHrvatskiHaitian CreoleMagyarՀայերենInterlinguaIbanBahasa IndonesiaInterlingueIdoÍslenskaJawaTaqbaylitქართულიGikuyuҚазақшаខ្មែរಕನ್ನಡ한국어کٲشُرKurdî (kurmancî)LadinoLatinLëtzebuergeschLimburgishLombardລາວLietuviųLatviešuमैथिलीmap-bmsMalagasyMariМакедонскиമലയാളംМонголमराठीMelayuMaltiMirandeseမြန်မာمازرونیNeddersass’schनेपालीNewariNederlandsNorsk nynorskNorskNupOccitanଓଡ଼ିଆИронPapiamentoਪੰਜਾਬੀPennsylvania GermanPiemontèisWestern PanjabiپښتوRomânăIkinyarwandaСаха тылаᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤसंस्कृत भाषाSicilianuScotsSrpski (latinica)සිංහලSlovenčinaSlovenščinaSoomaaliShqipСрпскиSaterland FrisianSvenskaKiswahiliŚlōnskiதமிழ்తెలుగుไทยFilipinoSetswanaTürkçeاردوO‘zbekTiếng ViệtVolapükWarayWu ChineseMingrelianייִדישÈdè YorùbáZeelandiczh-yue

Редакція Factograf · Opublikowano 14 października 2026 · Częściowo na podstawie Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy