Troja lub Ilion było starożytnym miastem na terenie dzisiejszego Çanakkale w Turcji, znanym przede wszystkim jako sceneria greckiego mitu o wojnie trojańskiej. Stanowisko archeologiczne, zwane również Hisarlık, jest otwarte dla zwiedzających i w 1998 roku zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Troja była niszczona i odbudowywana wielokrotnie przez około 4000 lat osadnictwa, pozostawiając dziewięć warstw archeologicznych, z których każda jest miastem zbudowanym na ruinach poprzedniego. Badacze wciąż dyskutują nad tym, na ile dokładnie legendy odzwierciedlają rzeczywiste wydarzenia.
Warstwy i historia












Troja została po raz pierwszy zasiedlona około 3600 roku p.n.e., a około 3000 roku p.n.e. rozrosła się w niewielkie miasto obwarowane. W późnej epoce brązu znana była jako Wilusa i była wasalem Imperium Hetyckiego. Ostatnimi warstwami były greckie i rzymskie miasta, które przyciągały odwiedzających i pielgrzymów religijnych ze względu na związek z tradycją mityczną. Archeolodzy oznaczają warstwy cyframi rzymskimi, od Troi I, najwcześniejszej, do Troi IX, najpóźniejszej.
Wykopaliska i spory












Frank Calvert i Heinrich Schliemann rozpoczęli wykopaliska na tym stanowisku w 1871 roku, odsłaniając pozostałości wielu wcześniejszych osad pod klasycznym miastem. Kilka warstw przypomina literackie opisy Troi, co skłoniło część badaczy do wniosku, że legendy zawierają ziarno prawdy. Późniejsze wykopaliska pogłębiły wiedzę o tym stanowisku, jednak relacja między mitem a rzeczywistością pozostaje niejasna, a nie istnieją ostateczne dowody na grecki atak na miasto.
