Święta Tomaida była bizantyjską kobietą z Lesbos żyjącą w X wieku w Konstantynopolu. W przeciwieństwie do wielu świętych kobiet jej epoki, osiągnęła świętość jako mężatka, a nie poprzez życie zakonne. Pamięta się ją z jej niezwykłej pobożności oraz oddania pomocy ubogim, często oddając własne ubrania lub zarobione pieniądze. Przez trzynastoletnie małżeństwo z żeglarzem imieniem Stefan znosiła znaczną przemoc fizyczną, co ostatecznie doprowadziło do jej śmierci w wieku 38 lat. Jest czczona w Kościele Prawosławnym jako cudotwórczyni.
Życie i śmierć
Urodzona w pobożnej rodzinie na Lesbos, Tomaida w młodości przeniosła się w region Bosforu. W wieku 24 lat weszła w niechciane małżeństwo, mieszkając w Konstantynopolu jako tkaczka. Często praktykowała miłosierdzie, pomagając potrzebującym, niekiedy kosztem własnego dobrostanu. Jej mąż, Stefan, często reagował gwałtownie na jej religijną pobożność i akty miłosierdzia. Ta przedłużająca się przemoc domowa doprowadziła do jej śmierci w wyniku urazów fizycznych około lat 947–951.
Cuda i kult
Przypisuje się jej czternaście cudów, w tym pięć dokonanych za jej życia i dziewięć po jej śmierci. Należą do nich uzdrowienia opętanych, sparaliżowanych oraz osób cierpiących na różne choroby. Po jej odejściu, jej szczątki zostały przeniesione do kościoła po tym, jak zakonnice stały się świadkami cudów dokonanych pośmiertnie. Jest czczona jako patronka małżeństw, a jej wspomnienie obchodzi się 3 stycznia oraz 16 stycznia.