Teofan Wyznawca był bizantyjskim arystokratą żyjącym w VIII wieku, który porzucił służbę na dworze cesarskim, aby przyjąć życie zakonne. Urodzony w Konstantynopolu w szlacheckiej rodzinie, służył później jako opat i stał się znaczącym kronikarzem historycznym. Zapamiętano go przede wszystkim ze względu na niezłomną obronę czci ikon w okresach ikonoklazmu, co doprowadziło do jego uwięzienia przez cesarza Leona V. Po uwolnieniu został zesłany na Samotrake, gdzie niedługo potem zmarł.
Życie i wiara

Po opuszczeniu życia świeckiego Teofan wstąpił do klasztoru, a później założył opactwo znane jako Wielkie Pole (Megalos Agros). Jako opat uczestniczył w drugim soborze nicejskim w 787 roku, gdzie poparł używanie ikon. Jego odmowa wyrzeczenia się tych przekonań podczas drugiej ery ikonoklazmu skutkowała dwuletnim uwięzieniem. Po uwolnieniu został wysłany na Samotrake, gdzie zmarł w 817 lub 818 roku.
Dzieła historyczne

Teofan jest powszechnie uznawany za autora dzieła kontynuującego kronikę Jerzego Synkella. Jego pisma, obejmujące wydarzenia od końca III wieku do 813 roku, zachowały wiele relacji historycznych, które w przeciwnym razie mogłyby zaginąć. Choć jego tabele chronologiczne zawierają pewne błędy, jego narracja stanowiła kluczowy fundament dla późniejszych bizantyjskich historyków i była wykorzystywana nawet w Europie Zachodniej poprzez łacińskie kompilacje.
Kult

Uznany za świętego, jest wspominany 12 marca zarówno w tradycji wschodnioortodoksyjnej, jak i katolickiej. Jego dziedzictwo jako obrońcy ikon i kronikarza imperium zapewniło mu trwałe miejsce w kalendarzach kościelnych. Często przypisuje mu się również liczne cuda dokonane po jego śmierci.
