Teodor Gabras był bizantyjskim dowódcą wojskowym i gubernatorem z XI wieku, który służył w regionie Pontu. Jako sprawny i energiczny żołnierz, osiągnął wysokie stopnie w imperium i z sukcesem odzyskał Trabzon spod panowania Seljuków. Jego kariera została naznaczona okresem napięć z cesarzem Aleksym I Komnenem po nieudanej próbie uratowania syna z cesarskiego uwięzienia. Ostatecznie jego służba wojskowa doprowadziła do pojmania i śmierci podczas kampanii przeciwko Turkom z dynastii Danišmendidów.
Życie i służba
Pochodzący z temy Chaldia, Teodor był wybitnym strategiem, który odniósł znaczące sukcesy w armii bizantyjskiej. Posiadał rangę patrycjusza i służył jako dux Trabzonu. Jego relacje z dworem cesarskim uległy pogorszeniu po nieudanym spisku mającym na celu potajemne wyprowadzenie syna z Konstantynopola. Mimo tych tarć, powrócił do aktywnej służby, uczestnicząc w kampaniach u boku krzyżowców w celu odzyskania terytoriów w Azji Mniejszej.
Męczeństwo i kult
Podczas kampanii w pobliżu Teodosjupoli, Teodor został pojmany przez emira Alego. Po odmowie przejścia na islam, był poddawany brutalnym torturom i stracony. Jego syn, Konstantyn, odzyskał później czaszkę ojca, którą sprowadzono do Trabzonu w celu czczenia relikwii. W tradycji wschodnioortodoksyjnej czczony jest jako męczennik, a jego wspomnienie obchodzi się 2 października.