Szymon Cyrenejczyk był człowiekiem pochodzącym z greckiego miasta Cyreny, o którym Ewangelie synoptyczne wspominają, że został zmuszony przez rzymskich żołnierzy, aby pomóc Jezusowi podczas procesji na krzyż. Choć Pismo Święte nie określa jego motywacji, jest on identyfikowany jako ojciec Aleksandra i Rufusa, dwóch mężczyzn wymienionych jako uczniowie. Jego rola w Męce Pańskiej jest tradycyjnie upamiętniana jako piąta stacja Drogi Krzyżowej, a w kilku tradycjach chrześcijańskich jest uznawany za świętego.
Relacje biblijne
Ewangelie opisują Szymona jako człowieka z Cyrenajki, regionu w wschodniej Libii. Niektóre interpretacje sugerują, że mógł działać z empatii, choć tekst głównie odnotowuje, że został zmuszony do niesienia poprzeczki krzyża. Wzmianka o jego synach, Aleksandrze i Rufusie, mogła służyć potwierdzeniu naocznego świadectwa ukrzyżowania wewnątrz wczesnej wspólnoty chrześcijańskiej.
Alternatywne tradycje
W niektórych naukach gnostyckich, takich jak te przypisywane Bazylidesowi, istnieje inna narracja. Tradycje te sugerują, że Jezus, będąc istotą boską, nie cierpiał fizycznego bólu, lecz zamiast tego to Szymon został przez pomyłkę ukrzyżowany na jego miejscu. To doketyckie stanowisko zakłada, że Jezus jedynie przyjął pozór cierpienia, podczas gdy Szymon poniósł faktyczną fizyczną mękę.