Shinzō Abe (1954–2022) był japońskim mężem stanu i politykiem, który pełnił funkcję premiera Japonii oraz przewodniczącego Liberalno-Demokratycznej Partii w latach 2006–2007 oraz ponownie w latach 2012–2020. Był najdłużej urzędującym premierem w historii Japonii, sprawując władzę przez blisko dziewięć lat. Pochodzący z wpływowej rodziny politycznej, był zagorzałym konserwatystą, a jego polityka i poglądy historyczne sprawiły, że budził silne kontrowersje. Został zamordowany w 2022 roku podczas przemówienia wyborczego w Narze.
Pochodzenie i początki kariery












Abe urodził się w Tokio w rodzinie o silnych tradycjach politycznych. Jego ojciec, Shintarō Abe, zasiadał w Izbie Reprezentantów i sprawował kilka stanowisk ministerialnych, a dziadek ze strony matki, Nobusuke Kishi, był w czasie wojny ministrem, a później premierem. Po studiach z zakresu nauk politycznych na uniwersytecie Seikei oraz krótkim pobycie na Uniwersytecie Południowej Kalifornii Abe pracował w przemyśle, a następnie jako sekretarz swojego ojca. Po śmierci ojca w 1993 roku został po raz pierwszy wybrany do Izby Reprezentantów.
Premierostwa i polityka












Abe po raz pierwszy został premierem w 2006 roku, lecz w 2007 roku ustąpił, wobec spadku poparcia dla swojego rządu i problemów zdrowotnych. Do urzędu powrócił w 2012 roku i prowadził partię do kilku zwycięstw wyborczych. Jego program gospodarczy, znany jako abenomika, miał przezwyciężyć stagnację, lecz przyniósł mieszane rezultaty. Ustawodawstwo dotyczące bezpieczeństwa z 2015 roku pozwoliło japońskim siłom zbrojnym na działania za granicą, na ścisłych warunkach, co wywołało protesty. Ponownie zrezygnował w 2020 roku, powołując się na nawrót choroby.
Dziedzictwo i zamach












W 2022 roku Abe został postrzelony i zabity w Narze podczas kampanii przed wyborami do izby wyższej. Jego zwolennicy przypisywali mu wzmocnienie bezpieczeństwa Japonii oraz jej pozycji na arenie międzynarodowej, natomiast krytycy zarzucali mu nacjonalistyczne stanowiska oraz poglądy na temat historii wojennej. Jego zabójca stwierdził później, że motywem były powiązania Abego z Kościołem Zjednoczeniowym. Był to pierwszy zamach na byłego premiera Japonii od 1936 roku.
