factograf
PL
Zaloguj się

suwerenne państwo w południowej Europie, otoczone terytorium Włoch

San Marino

  • 1 min czytania
  • W 265 językach
  • 18 obrazów
  • Artykuł autorski Factograf
San Marino

San Marino, oficjalnie Republika San Marino, to śródlądowe państwo w Europie Południowej, całkowicie otoczone przez Włochy. Leży na północno-wschodnich stokach gór Apeniny i jest większym z dwóch mikropaństw na Półwyspie Apenińskim, drugim jest Watykan. Należy do najmniejszych państw świata, a jego twórcy twierdzą, że jest najstarszym istniejącym suwerennym państwem i najstarszą republiką konstytucyjną, a jego początki sięgają roku 301 n.e.

Początki i wczesna historia

Ilustracja przedstawiająca świętego Marinusa, założyciela Republiki San Marino i znaczącą postać kultury.
Ilustracja przedstawiająca świętego Marinusa, założyciela Republiki San Marino i znaczącą postać kultury.
Statuty z 1600 roku stanowią główną część konstytucji San Marino.
Statuty z 1600 roku stanowią główną część konstytucji San Marino.
Anita i Giuseppe Garibaldi w San Marino, 1849.
Anita i Giuseppe Garibaldi w San Marino, 1849.
Widok z miasta San Marino.
Widok z miasta San Marino.
Powiększalna, szczegółowa mapa San Marino.
Powiększalna, szczegółowa mapa San Marino.
Palazzo Pubblico, siedziba rządu San Marino.
Palazzo Pubblico, siedziba rządu San Marino.
Czterech byłych kapitanów regentów: od lewej Mirko Tomassoni, Alessandro Rossi, Alessandro Mancini i Alberto Selva.
Czterech byłych kapitanów regentów: od lewej Mirko Tomassoni, Alessandro Rossi, Alessandro Mancini i Alberto Selva.
Zamki San Marino.
Zamki San Marino.
Straż Skały.
Straż Skały.
9 obrazów

Państwo wzięło swoją nazwę od świętego Marinusa, legendarnego kamieniarza, który według podań uciekł przed prześladowaniami cesarza Dioklecjana i założył na górze Monte Titano wspólnotę monastyczną, budując tam małą kaplicę. Relacje o jego życiu spisano wieki po tym, jak prawdopodobnie żył, a historycy opisują je jako mieszaninę baśni i cudów. Najwcześniejsze historyczne dowody istnienia wspólnoty monastycznej pochodzą z V lub VI wieku n.e. W kolejnych stuleciach San Marino broniło zwolnienia z podatków i autonomii przed sąsiednimi potęgami oraz stopniowo powiększało swoje terytorium.

Niepodległość i czasy nowożytne

Turystyka i bankowość to główne źródła dochodów kraju.
Turystyka i bankowość to główne źródła dochodów kraju.
Kolejka linowa nad Borgo Maggiore w kwietniu 2022.
Kolejka linowa nad Borgo Maggiore w kwietniu 2022.
Terminal lotniska Fellini w marcu 2018, po jego ponownym pomalowaniu.
Terminal lotniska Fellini w marcu 2018, po jego ponownym pomalowaniu.
Odrestaurowana lokomotywa AB-03 oraz ponownie uruchomiony odcinek linii kolejowej Rimini–San Marino, otwarty w mieście San Marino.
Odrestaurowana lokomotywa AB-03 oraz ponownie uruchomiony odcinek linii kolejowej Rimini–San Marino, otwarty w mieście San Marino.
Bazylika San Marino.
Bazylika San Marino.
Obraz w Muzeum Państwowym San Marino autorstwa Pompea Batoniego.
Obraz w Muzeum Państwowym San Marino autorstwa Pompea Batoniego.
Piadina, potrawa charakterystyczna dla włoskiego regionu Romania i dla San Marino.
Piadina, potrawa charakterystyczna dla włoskiego regionu Romania i dla San Marino.
Wyścig Grand Prix San Marino 2005 w Imoli we Włoszech.
Wyścig Grand Prix San Marino 2005 w Imoli we Włoszech.
8 obrazów

San Marino zachowało niezależność w okresie napoleońskim oraz podczas zjednoczenia Włoch, kiedy to dawało schronienie uchodźcom politycznym, w tym Giuseppe Garibaldiemu. W 1862 roku podpisało z Królestwem Włoch konwencję o przyjaźni, a w 1865 roku jako pierwsze z dziś istniejących państw zniosło karę śmierci. W XX wieku jego neutralność podczas I wojny światowej nadwerężyła stosunki z Włochami. Dziś państwo ma charakterystyczną strukturę konstytucyjną, w której dwaj szefowie państwa, Kapitanowie Regenci, wybierani są z przeciwstawnych partii i sprawują urząd wspólnie.

W 265 językach

PolskiČeštinaDeutschEnglishEspañolFrançaisItaliano日本語PortuguêsРусскийУкраїнська中文AbkhazianAcehneseAfrikaansShqipAmiአማርኛOld EnglishOboloAngikaAragoneseAramaicالعربيةMoroccan ArabicEgyptian ArabicAsturianuঅসমীয়াKotavaAwadhiAzbAzərbaycanBalineseBavarianbat-smgБашҡортBikolБеларускаяBetawiБългарскиBhojpuriBislamaবাংলাབོད་སྐད་BishnupriyaBrezhonegBosanskiБуряадCatalàcbk-zamCdoCebuanoНохчийнᏣᎳᎩکوردیی ناوەندیCorsicanCrimean TatarKashubianChurch SlavicЧӑваш чӗлхиCymraegDagDanskZazaDolnoserbšćinaDtyDivehiརྫོང་ཁEʋegbeΕλληνικάEmlEsperantoEestiEuskaraExtremaduranفارسیPulaarfiu-vroSuomiFøroysktArpitanNorthern FrisianFurlanFryskGagauzGaeilgeGcrGàidhligGilakiGalegoGuaraniकोंकणीGothicગુજરાતીGaelgHakka ChineseHausaʻŌlelo HawaiʻiעבריתFiji Hindiहिन्दीHrvatskiHornjoserbšćinaHaitian CreoleMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaInterlingueIgboIlokoIdoIsvÍslenskaJamaican Creole EnglishJawaKara-KalpakTaqbaylitქართულიKabardianKgeKongoGikuyuҚазақшаខ្មែរಕನ್ನಡKomi-Permyak한국어Karachay-BalkarکٲشُرKurdî (kurmancî)KomiKernewekКыргызчаLadinoLatinLëtzebuergeschLezghianLingua Franca NovaLugandaLigureLimburgishLldLombardLingálaລາວLatgalianLietuviųLatviešuMaduresemap-bmsMokshaMalagasyMariMinangkabauMāoriМакедонскиമലയാളംমৈতৈলোন্МонголमराठीMelayuMaltiMirandeseErzyaမြန်မာمازرونیNeapolitanNeddersass’sch (Nedderlannen)Neddersass’schनेपालीNewariNederlandsNorsk nynorskNovialNorskNrmNupNavajoNyanjaOccitanOloOromooИронPangasinanPampangaPapiamentoਪੰਜਾਬੀPicardPiemontèisWestern PanjabiPonticپښتوRunasimiRkiRumantschIkirundiroa-rupRoa (Tara)RomânăIkinyarwandaСаха тылаᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤसंस्कृत भाषाSicilianuScotsSarduسنڌيDavvisámegiellaတႆးSrpski (latinica)සිංහලSlovenčinaSlovenščinaAnarâškielâSamoanChiShonaSoomaaliShqipSranan TongoСрпскиSaterland FrisianBasa SundaSvenskaKiswahiliŚlōnskiSzyதமிழ்TetumతెలుగుТоҷикӣไทยትግርኛTürkmen diliFilipinoTalyshToki ponaLea fakatongaTok PisinTarokoTürkçeTsongaТатарTumbukaUdmurtئۇيغۇرچەاردوO‘zbekVenetoVepsTiếng ViệtWest FlemishVolapükWarayWolofWu ChineseIsiXhosaMingrelianייִדישÈdè YorùbáVahcuenghZeelandicⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜzh-yueIsiZulu

Редакція Factograf · Opublikowano 14 października 2026 · Częściowo na podstawie Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy