San Marino, oficjalnie Republika San Marino, to śródlądowe państwo w Europie Południowej, całkowicie otoczone przez Włochy. Leży na północno-wschodnich stokach gór Apeniny i jest większym z dwóch mikropaństw na Półwyspie Apenińskim, drugim jest Watykan. Należy do najmniejszych państw świata, a jego twórcy twierdzą, że jest najstarszym istniejącym suwerennym państwem i najstarszą republiką konstytucyjną, a jego początki sięgają roku 301 n.e.
Początki i wczesna historia









Państwo wzięło swoją nazwę od świętego Marinusa, legendarnego kamieniarza, który według podań uciekł przed prześladowaniami cesarza Dioklecjana i założył na górze Monte Titano wspólnotę monastyczną, budując tam małą kaplicę. Relacje o jego życiu spisano wieki po tym, jak prawdopodobnie żył, a historycy opisują je jako mieszaninę baśni i cudów. Najwcześniejsze historyczne dowody istnienia wspólnoty monastycznej pochodzą z V lub VI wieku n.e. W kolejnych stuleciach San Marino broniło zwolnienia z podatków i autonomii przed sąsiednimi potęgami oraz stopniowo powiększało swoje terytorium.
Niepodległość i czasy nowożytne








San Marino zachowało niezależność w okresie napoleońskim oraz podczas zjednoczenia Włoch, kiedy to dawało schronienie uchodźcom politycznym, w tym Giuseppe Garibaldiemu. W 1862 roku podpisało z Królestwem Włoch konwencję o przyjaźni, a w 1865 roku jako pierwsze z dziś istniejących państw zniosło karę śmierci. W XX wieku jego neutralność podczas I wojny światowej nadwerężyła stosunki z Włochami. Dziś państwo ma charakterystyczną strukturę konstytucyjną, w której dwaj szefowie państwa, Kapitanowie Regenci, wybierani są z przeciwstawnych partii i sprawują urząd wspólnie.
