factograf
PL
Zaloguj się

miasto w środkowo-wschodniej Polsce (województwo mazowieckie)

Radom

  • 1 min czytania
  • W 72 językach
  • 37 obrazów
  • Artykuł autorski Factograf
Radom

Radom to miasto w środkowo-wschodniej Polsce, położone około 100 kilometrów na południe od stolicy, Warszawy, nad rzeką Mleczną, w województwie mazowieckim. Jest szesnastym co do wielkości miastem w Polsce i drugim pod względem wielkości w swoim województwie, z liczbą ludności wynoszącą 191 819 mieszkańców według stanu na 31 grudnia 2025 roku. Radom ma historię liczącą ponad tysiąc lat i zachowany średniowieczny układ urbanistyczny, a także zabytkową architekturę w stylach gotyckim, barokowym i klasycystycznym.

Średniowieczne początki

Ulica Piłsudskiego 10 w Radomiu
Ulica Piłsudskiego 10 w Radomiu
Zdjęcie Mapillary z 22 grudnia 2024 roku wykonane aparatem Xiaomi Mi 10 Pro
Zdjęcie Mapillary z 22 grudnia 2024 roku wykonane aparatem Xiaomi Mi 10 Pro
K.NMP
K.NMP
Ratusz w Radomiu
Ratusz w Radomiu
Kościół św. Jana Chrzciciela w Radomiu, 2022
Kościół św. Jana Chrzciciela w Radomiu, 2022
Kościół św. Wacława, najstarszy zachowany kościół w mieście
Kościół św. Wacława, najstarszy zachowany kościół w mieście
Średniowieczne mury obronne
Średniowieczne mury obronne
Kościół św. Jana Chrzciciela, ufundowany przez króla Kazimierza Wielkiego w XIV wieku
Kościół św. Jana Chrzciciela, ufundowany przez króla Kazimierza Wielkiego w XIV wieku
Tablica na zamku radomskim upamiętniająca uchwalenie konstytucji Nihil novi w Radomiu w 1505 roku
Tablica na zamku radomskim upamiętniająca uchwalenie konstytucji Nihil novi w Radomiu w 1505 roku
Kolegium pijarów w XIX wieku
Kolegium pijarów w XIX wieku
Plan miasta z 1919 roku
Plan miasta z 1919 roku
Dawna siedziba gestapo i NKWD w czasie okupacji
Dawna siedziba gestapo i NKWD w czasie okupacji
12 obrazów

Pierwsza osada w Radomiu powstała w VIII lub IX wieku, w dolinie rzeki Mlecznej. W drugiej połowie X wieku przekształciła się w ufortyfikowany gród o nazwie Piotrówka. Jego położenie w pobliżu granicy Małopolski i Mazowsza uczyniło go ważnym ośrodkiem administracyjnym wczesnego Królestwa Polskiego. Nazwa miasta wywodzona jest od słowiańskiego imienia Radomir. W XIV wieku król Kazimierz Wielki założył nowe miasto z zamkiem królewskim, murami obronnymi i siatką ulic o układzie szachownicowym, a w 1364 roku miasto otrzymało prawo magdeburskie.

Złoty wiek i upadek

Radom w latach 70. XX wieku
Radom w latach 70. XX wieku
Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Radomiu
Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Radomiu
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Radomiu, widok 2
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Radomiu, widok 2
Kościół Świętej Trójcy w Radomiu, widok 1
Kościół Świętej Trójcy w Radomiu, widok 1
Zdjęcie Mapillary z 22 grudnia 2024 roku wykonane aparatem Xiaomi Mi 10 Pro
Zdjęcie Mapillary z 22 grudnia 2024 roku wykonane aparatem Xiaomi Mi 10 Pro
Ulica Żeromskiego, główna arteria miasta
Ulica Żeromskiego, główna arteria miasta
Rynek w Radomiu, widok 2
Rynek w Radomiu, widok 2
Rynek 4–5 w Radomiu
Rynek 4–5 w Radomiu
Słowackiego 17 w Radomiu
Słowackiego 17 w Radomiu
Skansen Wsi Radomskiej, widok 14
Skansen Wsi Radomskiej, widok 14
Mecz Polskiej Ligi Koszykówki między Rosą Radom a Treflem Sopot w Radomiu w 2014 roku
Mecz Polskiej Ligi Koszykówki między Rosą Radom a Treflem Sopot w Radomiu w 2014 roku
Transport w Radomiu
Transport w Radomiu
12 obrazów

Za panowania królów z dynastii Jagiellonów Radom był często odwiedzaną rezydencją królewską i ośrodkiem życia politycznego kraju. W 1401 roku podpisano tam układ wileński i radomski, umacniający unię polsko-litewską, a w 1505 roku sejm na zamku radomskim uchwalił konstytucję Nihil novi. Pomyślność miasta zakończyła się podczas potopu szwedzkiego, gdy w 1656 roku zostało ono splądrowane i w znacznej części zniszczone. Liczba mieszkańców gwałtownie spadła, a w kolejnych wiekach rosła rola ludności żydowskiej w życiu miasta.

Kultura i wydarzenia

Sol130
Sol130
Dworzec kolejowy Radom
Dworzec kolejowy Radom
Rower miejski w Radomiu
Rower miejski w Radomiu
Wydział Ekonomiczny Uniwersytetu Radomskiego
Wydział Ekonomiczny Uniwersytetu Radomskiego
Biblioteka publiczna
Biblioteka publiczna
Siedziba Polskiej Grupy Zbrojeniowej
Siedziba Polskiej Grupy Zbrojeniowej
Karabinek MSBS z Zakładów Amunicji Łucznik
Karabinek MSBS z Zakładów Amunicji Łucznik
Rada Miasta
Rada Miasta
Pomnik Jana Kochanowskiego
Pomnik Jana Kochanowskiego
Fotopolska, zdjęcie 436391, widok 2
Fotopolska, zdjęcie 436391, widok 2
Pomnik Leszka Kołakowskiego w Radomiu, Polska
Pomnik Leszka Kołakowskiego w Radomiu, Polska
Radom, plac Konstytucji 3 Maja, pomnik Witolda Gombrowicza
Radom, plac Konstytucji 3 Maja, pomnik Witolda Gombrowicza
12 obrazów

W Radomiu odbywa się co dwa lata Radom Air Show, największy pokaz lotniczy w kraju, organizowany w ostatni weekend sierpnia. Miasto jest także źródłem popularnej nieoficjalnej nazwy pistoletu FB Vis, produkowanego w miejscowych Zakładach Amunicji Łucznik w latach 1935–1944, a obecnie zakłady nadal wytwarzają broń palną dla Sił Zbrojnych RP. Co roku w mieście odbywają się międzynarodowy Radomski Festiwal Jazzowy oraz Międzynarodowy Festiwal Teatralny im. Gombrowicza.

W 72 językach

Редакція Factograf · Opublikowano 14 października 2026 · Częściowo na podstawie Wikipedii, CC BY-SA 4.0 · Artykuł źródłowy