Radom to miasto w środkowo-wschodniej Polsce, położone około 100 kilometrów na południe od stolicy, Warszawy, nad rzeką Mleczną, w województwie mazowieckim. Jest szesnastym co do wielkości miastem w Polsce i drugim pod względem wielkości w swoim województwie, z liczbą ludności wynoszącą 191 819 mieszkańców według stanu na 31 grudnia 2025 roku. Radom ma historię liczącą ponad tysiąc lat i zachowany średniowieczny układ urbanistyczny, a także zabytkową architekturę w stylach gotyckim, barokowym i klasycystycznym.
Średniowieczne początki












Pierwsza osada w Radomiu powstała w VIII lub IX wieku, w dolinie rzeki Mlecznej. W drugiej połowie X wieku przekształciła się w ufortyfikowany gród o nazwie Piotrówka. Jego położenie w pobliżu granicy Małopolski i Mazowsza uczyniło go ważnym ośrodkiem administracyjnym wczesnego Królestwa Polskiego. Nazwa miasta wywodzona jest od słowiańskiego imienia Radomir. W XIV wieku król Kazimierz Wielki założył nowe miasto z zamkiem królewskim, murami obronnymi i siatką ulic o układzie szachownicowym, a w 1364 roku miasto otrzymało prawo magdeburskie.
Złoty wiek i upadek












Za panowania królów z dynastii Jagiellonów Radom był często odwiedzaną rezydencją królewską i ośrodkiem życia politycznego kraju. W 1401 roku podpisano tam układ wileński i radomski, umacniający unię polsko-litewską, a w 1505 roku sejm na zamku radomskim uchwalił konstytucję Nihil novi. Pomyślność miasta zakończyła się podczas potopu szwedzkiego, gdy w 1656 roku zostało ono splądrowane i w znacznej części zniszczone. Liczba mieszkańców gwałtownie spadła, a w kolejnych wiekach rosła rola ludności żydowskiej w życiu miasta.
Kultura i wydarzenia












W Radomiu odbywa się co dwa lata Radom Air Show, największy pokaz lotniczy w kraju, organizowany w ostatni weekend sierpnia. Miasto jest także źródłem popularnej nieoficjalnej nazwy pistoletu FB Vis, produkowanego w miejscowych Zakładach Amunicji Łucznik w latach 1935–1944, a obecnie zakłady nadal wytwarzają broń palną dla Sił Zbrojnych RP. Co roku w mieście odbywają się międzynarodowy Radomski Festiwal Jazzowy oraz Międzynarodowy Festiwal Teatralny im. Gombrowicza.
