Prokopij Czytelnik był chrześcijańskim męczennikiem żyjącym w III i na początku IV wieku. Urodzony w Jerozolimie, służył jako czytelnik w kościele w Cezarei, gdzie tłumaczył Pismo Święte na język syryjski i nauczał wiernych wiary. Był również znany z uzdrawiania opętanych przez duchy. Zgodnie z rozkazem namiestnika Flawiusza, został aresztowany i stracony przez ścięcie po tym, jak odmówił złożenia ofiar pogańskim bogom i cesarzom.
Życie i śmierć

Według przekazów historycznych Prokopij był pierwszym męczennikiem w Palestynie. Gdy wezwano go przed sąd prokonsularny, odmówił dokonania wymaganych libacji na cześć czterech cesarzy, twierdząc, że istnieje tylko jeden prawdziwy suweren. Ten akt nieposłuszeństwa doprowadził do jego natychmiastowej egzekucji. Jego szczątki zostały ostatecznie zwrócone do miejsca jego urodzenia, Jerozolimy, gdzie złożono je w grobie na Górze Soboru.
Kult
Między 550 a 630 rokiem nad jego miejscem pochówku wzniesiono bazylikę bizantyjską. Sam grób stał się kryptą w tym kościele, w której niegdyś znajdował się grecki napis wskazujący na miejsce jego spoczynku. Obecnie ruiny te oraz krypta znajdują się na terenie klasztoru św. Modesta, należącego do Greckiego Kościoła Prawosławnego w Jerozolimie.
